Elektrik Kesintisi Sonrası Kontrol Listesi

Sıra önemlidir. (1) Kesinti sırasında açık kalmış cihazları (ütü, ocak, ısıtıcı, fırın) kapatın — bunlar en tehlikeli kalemdir, çünkü enerji geldiğinde siz farkında olmadan çalışmaya başlarlar. (2) Ortamda yanık koku, cızırtı sesi veya duman olup olmadığını kontrol edin; varsa hiçbir şeyi açmayın ve enerjiyi ana şalterden kesin. (3) Panoda atmış sigorta veya açmış kaçak akım rölesi var mı bakın. (4) Cihazları sırayla devreye alın: önce buzdolabı ve dondurucu, sonra aydınlatma, sonra ısıtma-soğutma, en son elektronik cihazlar. Hepsini birlikte açmak ani bir yük darbesi yaratır ve sigorta attırır.

Hemen değil. Kompresörlü cihazlarda (buzdolabı, derin dondurucu, klima, ısı pompası) durduktan sonra sistem içindeki basınç dengelenmemişken tekrar kalkış denemesi kompresörü zorlar; bu, en sık görülen kesinti sonrası cihaz arızasıdır. En az birkaç dakika bekleyin — modern cihazların çoğunda bu gecikmeyi otomatik yapan bir koruma vardır, ancak eski cihazlarda yoktur. Kesinti çok kısa (saniyeler) olduysa bekleme daha da önemlidir, çünkü kompresör hâlâ basınç altındadır. Aynı kural klimalar için de geçerlidir: kesinti sonrası klimayı hemen açmayın.

Bu genelde iki şeyden birinin işaretidir. (1) Yük darbesi: Tüm cihazlar aynı anda devreye girdiği için anlık akım sigortanın açma eğrisini aşmıştır. Bu durumda cihazları kapatıp sigortayı kaldırın, sonra sırayla devreye alın. (2) Gerçek arıza: Kesinti sırasında veya dönüşteki gerilim sıçraması bir cihaza ya da tesisata zarar vermiştir. Ayırt etme yöntemi: tüm cihazları kapatıp sigortayı kaldırın; sigorta boşta atıyorsa tesisat kaynaklı bir sorun vardır ve yetkili elektrikçi gerekir. Boşta tutuyorsa cihazları tek tek devreye alıp hangisinde attığını bulun. Bkz. sigorta neden atar.

Zarar genelde kesintinin kendisinden değil, kesintinin başlangıç ve bitiş anlarından gelir. Riskler: (1) Ani gerilim yükselmesi — enerji dönüşünde veya şebeke arızasında oluşan sıçrama, elektronik cihazların besleme katını yakabilir. (2) Yük darbesi — her şeyin aynı anda kalkması. (3) Kompresör zorlanması — basınç dengelenmeden tekrar kalkış. (4) Veri kaybı — bilgisayar ve kayıt cihazlarında ani kapanma. Korunma yolları: hassas cihazları kesinti öncesinde/anında prizden çekmek, panoya parafudr koymak, kritik yükler için UPS kullanmak.

Temel kural: kapağı açmayın. Kapalı kalan bir buzdolabı ve özellikle dolu bir derin dondurucu, soğuğunu bir süre korur; her kapak açılışı bu süreyi belirgin şekilde kısaltır. Kesinti uzun sürecekse dondurucuyu mümkün olduğunca dolu tutmak (boş hacim yerine dondurulmuş kütle) soğuk kalma süresini uzatır. Enerji geldiğinde çözünüp tekrar donmuş ürünleri yeniden dondurmak gıda güvenliği açısından uygun değildir; şüpheli ürünler değerlendirilmelidir. Kesinti süresinin ne kadar olduğunu bilmiyorsanız (örneğin evde yoktuysanız), dondurucudaki ürünlerin durumu belirsizdir — bu yüzden uzun süreli yokluklarda kesinti göstergesi bırakmak yararlıdır.

Önce basit adımları izleyin: modem/router ve cihazları tamamen kapatıp yarım dakika bekleyip açın; birçok cihaz kesinti sonrası düzgün açılmaz ve bu adım sorunu çözer. Prize takılı çoklu prizlerin anahtarını ve varsa sigortasını kontrol edin — koruma amaçlı çoklu prizlerin bir kısmı aşırı gerilimde kendini keser. Cihaz hiç açılmıyorsa, kesinti sırasındaki gerilim sıçraması besleme katına zarar vermiş olabilir; bu durumda yetkili servis gerekir. Kesinti sonrası birden çok cihazda arıza oluştuysa bu, ciddi bir gerilim olayına işaret eder ve panoda gerilim ölçümü ile parafudr durumu kontrol edilmelidir.