Toplu Teklif Listeniz
Henüz teklif listenize ürün eklemediniz.
Sigorta Sürekli Atıyor: Adım Adım Teşhis Rehberi
03-08-2026
15:24
Arıza Giderme & Nasıl Yapılır
Sigorta Sürekli Atıyor: Adım Adım Teşhis Rehberi
Aşırı yük, kısa devre ve yaşlanmış sigorta ayrımı. Devre eleme yöntemiyle arızalı cihazı bulma adımları.
Arıza Giderme & Nasıl Yapılır9 dk okumaGüncelleme: 26 Temmuz 2026
Hızlı Cevap
Sigorta bir arıza değil, arıza göstergesidir. Üç sebepten atar: aşırı yük (devreye kapasitesinin üzerinde cihaz bağlanmış — en yaygın), kısa devre (faz ile nötr veya toprak temas etmiş — anında ve yüksüz atar), arızalı cihaz (bir cihazın içinde kısa devre veya sarım arızası var). Teşhis yöntemi nettir: bir sigortayı en fazla bir kez kaldırın; ikinci kez atıyorsa o devredeki tüm cihazların fişini çekin, sigortayı kaldırın, sonra cihazları tek tek takarak suçluyu bulun. Cihazlar çıkarılmışken de atıyorsa sorun tesisattadır ve elektrikçi gerekir. Sigortayı büyütmek çözüm değildir — korumayı tamamen ortadan kaldırır.
- Bir sigorta en fazla bir kez kaldırılır. Israrla kaldırmak, gerçek bir arıza varsa tehlikelidir.
- Hemen ve yüksüz atıyorsa kısa devre vardır — teşhis yapmayın, elektrikçi çağırın.
- Belirli bir cihaz çalışırken atıyorsa sebep aşırı yük veya o cihazdır.
- Kalıcı çözüm sigortayı büyütmek değil, yüke ayrı devre çekmek veya kesiti artırmaktır.
İçindekiler (5 bölüm)
Bu belirtiler varsa eleme yapmayın
Yanık kokusu, duman, ısınan veya kararan priz, çıtırtı sesi, sigortanın hemen ve yüksüz atması. Bu durumlarda sigortayı tekrar kaldırmayın — her deneme ark oluşturur ve kabloya zarar verir. İlgili devrenin sigortasını inik bırakın, gerekirse ana şalteri kapatın ve yetkili elektrikçi çağırın.
Üç sebep, üç farklı belirti
Sigorta neden atar?Belirtiden sebebe
| Belirti | Sebep | Aciliyet | Ne yapmalı |
|---|---|---|---|
| Birkaç cihaz birlikte çalışınca atıyor | Aşırı yük — devreye kapasitesinin üzerinde yük bağlanmış | Normal | Yükü dağıtın; kalıcı çözüm ayrı devre |
| Belirli bir cihaz çalışınca atıyor | Cihaz arızası veya o cihazın gücü devre için fazla | Normal | Cihazı başka devrede deneyin |
| Hemen ve hiçbir cihaz yokken atıyor | Kısa devre — hatta temas var | Yüksek | Eleme yapmayın, elektrikçi çağırın |
| Motorlu cihaz kalkarken atıyor | Yol alma akımı + yanlış eğri tipi (B yerine C gerekir) | Normal | Eğri tipini kontrol ettirin |
| Çok sayıda LED açılınca atıyor | LED sürücülerinin toplam yol alma akımı | Düşük | Devreyi bölün veya C tipine geçin |
| Tadilattan sonra başladı | Duvara çakılan çivi/vida kabloyu delmiş olabilir | Yüksek | Elektrikçiye tadilatı mutlaka söyleyin |
| Yağmurdan sonra atıyor | Su girmiş nokta — genelde önce kaçak akım rölesi atar | Yüksek | Dış hatlar ve buatlar kontrol edilmeli |
| Sebepsiz, seyrek ve düzensiz | Yorulmuş sigorta (son olasılık) | Düşük | Diğer tüm olasılıklar elendikten sonra değiştirin |
Adım adım eleme
- Hangi sigorta, ne zaman?
Panoda etiket varsa hangi mekâna ait olduğunu yazın. Aynı sigorta mı sürekli atıyor, farklı sigortalar mı? Hangi cihaz devreye girdiğinde attı? Panonuz etiketli değilse bu fırsatı kullanıp etiketleyin — sonraki her arızada zaman kazandırır. Bkz. pano etiketleme.
- Atma biçimini ayırt edin
Bu adım, teşhisin yönünü belirler:
- Hemen ve yüksüz atıyorsa → kısa devre. Durun, elektrikçi çağırın.
- Bir süre sonra atıyorsa → aşırı yük (termik açma gecikmelidir).
- Belirli bir cihaz çalışırken atıyorsa → o cihaz veya yol alma akımı.
- Devredeki tüm cihazları çıkarın
Suçlu devredeki bütün cihazların fişini çekin. Sabit bağlı cihazlar (ankastre fırın, şofben, aspiratör) varsa onların da anahtarını kapatın.
- Sigortayı kaldırın ve gözlemleyin
- Atmıyorsa: Sorun cihazlardan birinde → 5. adım.
- Yine atıyorsa: Sorun tesisatta → durun, elektrikçi çağırın.
- Cihazları tek tek takın
Her cihazı takıp birkaç dakika çalıştırın. Bazı cihazlar yalnızca belirli bir aşamada arıza verir: çamaşır makinesi ısıtma aşamasında, klima kompresör kalkışında, fırın rezistans devreye girdiğinde. Sadece takıp geçmek yetmeyebilir.
- Suçluyu bulduğunuzda durun
Sigortayı attıran cihaz servise gitmelidir. Tekrar takıp zorlamayın; hem cihaz hem tesisat risk altındadır.
- Hiçbir cihaz tek başına attırmıyorsa: aşırı yük
Cihazlar tek tek sorunsuz ama birkaçı birlikte çalışınca atıyorsa devre aşırı yükleniyor demektir. Bu, sigortanın doğru davrandığı anlamına gelir.
Aşırı yük: en yaygın sebep
16 A devre gerçekte ne taşır?
Konutta standart priz devresi 2,5 mm² kablo + 16 A sigortadır ve yaklaşık 3.500 W sürekli yük taşır. Bu sınırın ne kadar kolay aşıldığını görmek için tipik cihaz güçlerine bakalım:
- Elektrikli ısıtıcı: 1.500-2.500 W
- Su ısıtıcısı (kettle): 1.800-2.200 W
- Ütü: 1.500-2.400 W
- Saç kurutma makinesi: 1.500-2.200 W
- Fritöz: 1.400-2.000 W
- Elektrikli süpürge: 700-1.800 W
- Mikrodalga: 800-1.500 W
Bir ısıtıcı (2.000 W) + kettle (2.000 W) aynı devrede çalıştığında 4.000 W eder ve 16 A sigorta doğru bir şekilde açar. Bu bir arıza değildir — devre kapasitesinin aşılmasıdır.
Aşırı yük çözümleriSigortayı büyütmek listede yok — çünkü çözüm değil
| Çözüm | Nasıl | Kalıcılık |
|---|---|---|
| Yükü zamana yaymak | Yüksek güçlü cihazları aynı anda çalıştırmamak | Geçici |
| Yükü başka devreye almak | Cihazı farklı bir odadaki (farklı devredeki) prize taşımak | Geçici |
| Ayrı devre çekmek | Yüksek güçlü cihaza panodan kendi hattını çekmek | Kalıcı |
| Kesiti büyütmek | Devre kablosunu daha büyük kesitle yenilemek (tadilat gerekir) | Kalıcı |
| Eğri tipini düzeltmek | Motorlu yükte B yerine C tipi sigorta (yalnızca yol alma sorunu varsa) | Kalıcı |
| Sigortayı büyütmek | Kabloyu korumasız bırakır — yangın riski | Yapılmaz |
| Elektrikli ocak, şofben, klima ve EV şarj gibi yüksek güçlü cihazlar zaten ayrı devreden beslenmelidir. Bkz. sigorta amper seçimi. | ||
Elektrikçiye ne söylemeli?
Arıza arama süresini kısaltan bilgiler
- Hangi sigorta atıyor? Panodaki konumu veya etiketi.
- Ne zaman başladı? Yeni bir cihaz aldıktan sonra mı, tadilattan sonra mı, yağmurdan sonra mı?
- Atma biçimi: Hemen mi, bir süre sonra mı? Yüksüz mü, yük altında mı?
- Örüntü var mı? Belirli bir cihaz, belirli bir saat, belirli bir hava durumu.
- Eleme sonucu: Cihazlar çıkarılınca duruyor mu?
- Yakın zamanda duvara bir şey çaktınız mı? Bu bilgi çok kritiktir.
- Sigorta değeri ve eğrisi: Cihazın üzerinde yazar (örn. C16).
- Kaçak akım rölesi de atıyor mu? Teşhisin yönünü değiştirir.
Sigorta atmıyor ama priz ısınıyor
Sigortanın görmediği bir arıza türü daha vardır: gevşek bağlantı kaynaklı ısınma. Kötü sıkılmış bir klemens veya yorulmuş bir priz, akım normal seyrederken temas direnci nedeniyle ısınır. Sigorta bu durumu göremez — çünkü akım anma değerinin altındadır.
Belirti: ısınan veya kararan priz, çıtırtı sesi, yanık kokusu. Bu, sigorta atmasından daha tehlikelidir çünkü hiçbir koruma devreye girmez. Böyle bir belirtide o prizi kullanmayı bırakın ve elektrikçi çağırın: priz ısınıyor veya yanıyor.
Yedek sigorta bulundurun — ama aynısından
Panonuzdaki tiplerden birer yedek bulundurmak, gece yarısı çarşı aramaktan iyidir. Ancak yedek alırken cihazın üzerindeki hem harfi hem sayıyı not edin (örn. C16) ve kesme kapasitesini (6000 / 10000) de kontrol edin. B16 yerine C16 takmak devrenin kısa devre korumasını değiştirir; 10 kA yerine 6 kA takmak ise büyük bir arızada cihazın tahrip olması demektir. Yedek sigorta her zaman aynı değerde ve aynı sınıfta olmalıdır — büyüğü değil.
Sonraki adım
Diğer arıza belirtileri için ev elektrik arızaları teşhis rehberi. Kaçak akım rölesi atıyorsa kaçak akım rölesi neden atar.
Doğru sigorta seçimi için sigorta amper seçimi ve B, C, D eğrileri. Panonun bütünü için elektrik panosu rehberi.
Isınan priz varsa priz ısınması ve yanması. Tesisatınızın genel durumunu değerlendirmek için tesisat ne zaman yenilenmeli.
Bu içerikte geçen ürünler Şahin Elektrik stoğunda
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta attı, kaldırdım yine attı. Ne yapmalıyım?
Bir sigortayı en fazla bir kez kaldırın. İkinci kez atıyorsa devrede gerçek bir sorun var ve kaldırmaya devam etmek tehlikelidir — özellikle kısa devre varsa her deneme arka arkaya ark oluşturur. Sırayla yapın: (1) o devredeki tüm cihazların fişini çekin, (2) sigortayı kaldırın — bu kez atmıyorsa sorun cihazlardan birindedir, (3) cihazları tek tek takıp hangisinde attığını bulun. Cihazların hepsi çıkarılmışken sigorta yine atıyorsa sorun tesisattadır ve elektrikçi gerekir.
Sigortayı büyütebilir miyim?
Hayır — bu, korumayı tamamen ortadan kaldırır. Sigortanın amper değeri kablonun taşıma kapasitesine göre seçilmiştir: 2,5 mm² kabloyu 16 A sigorta korur. Oraya 25 A takarsanız kablo aşırı ısınmaya başlar ama sigorta hiç açmaz; yalıtım bozulur, kablo kararır ve yangın riski doğar. Sigorta sürekli atıyorsa bu bir belirtidir; sebebini bulmak gerekir. Kalıcı çözüm: yüke ayrı bir devre çekmek veya kesiti artırmak. Detay: sigorta amper seçimi.
Sigorta hemen ve hiçbir cihaz çalışmazken atıyor, sebep ne?
Bu, kısa devre belirtisidir: faz ile nötr veya faz ile toprak bir yerde temas etmiştir. Yaygın sebepler: tadilat sırasında duvara çakılan çivi veya vida, ezilmiş kablo, buata giren su, arızalı bir armatür veya bozulmuş bir priz. Bu durumda eleme yapmayın: sigortayı tekrar tekrar kaldırmak her seferinde ark oluşturur ve kabloya zarar verir. Sigortayı inik bırakın ve yetkili elektrikçi çağırın. Yakın zamanda duvara bir şey çaktıysanız bunu mutlaka söyleyin — arıza arama süresini büyük ölçüde kısaltır.
Klima veya buzdolabı çalışınca atıyor, neden?
İki olasılık var. (1) Yol alma akımı: Motorlu cihazlar (klima kompresörü, buzdolabı, pompa) çalışmaya başlarken kısa süreli olarak normal akımlarının katlarını çeker. Devredeki sigorta B tipi ise bu ani akım onu attırabilir; motorlu yüklerde C tipi sigorta kullanılmalıdır. (2) Cihaz arızası: Kompresör sarımında veya çalıştırma kondansatöründe arıza varsa cihaz normalden çok daha yüksek akım çeker. Ayrım: cihazı başka bir devreye takıp deneyin — orada da attırıyorsa cihaz, attırmıyorsa devre/eğri tipi sorunudur. Bkz. B, C, D eğrileri.
Sigorta ile kaçak akım rölesi aynı anda mı atıyor?
İkisi farklı şeyleri görür ve genelde ayrı ayrı atarlar. Sigorta fazla akımı (aşırı yük, kısa devre), kaçak akım rölesi toprağa kaçan akımı görür. Hangisinin attığını doğru tespit etmek teşhisin yönünü belirler: sigorta attıysa yük veya kısa devre, röle attıysa kaçak aranır. İkisi birlikte atıyorsa genelde ciddi bir kısa devre veya toprağa temas söz konusudur. Röle atmaları için ayrı yöntem: kaçak akım rölesi neden atar.
Sigortanın kendisi bozulmuş olabilir mi?
Evet, ancak bu düşünüldüğü kadar sık değildir. Otomatik sigortalar mekanik cihazlardır ve çok sayıda açma-kapama sonrası yorulabilir; termik elemanı zamanla hassaslaşıp anma akımının altında da açmaya başlayabilir. Belirti: devrede belirgin bir yük olmadığı hâlde ve başka hiçbir açıklama bulunamadığı hâlde sigorta atmaya devam ediyorsa. Ancak bu sonuca ancak diğer tüm olasılıklar elendikten sonra varılmalıdır; "sigorta bozulmuştur" deyip değiştirmek, gerçek arızayı gizleyebilir. Yeni sigorta da atıyorsa sebep kesinlikle devrededir.
Devamı
Doğru malzemeyi seçmek, doğru bilgiyle başlar
Bu rehberde geçen ürünlerin tamamı Şahin Elektrik stoğunda. Kararsız kaldığınız noktada mağazamızı arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz — satış öncesi teknik danışmanlık ücretsizdir.
İlgili içerikler
Küme rehberiEv Elektrik Arızaları ve Çözümleri: Kapsamlı Teşhis RehberiİlgiliElektrik Tesisatı Ne Zaman Yenilenmeli? 10 Kritik İşaretİlgiliKaçak Akım Rölesi Neden Atar? 8 Neden ve Adım Adım TeşhisİlgiliSigorta Amper Seçimi Nasıl Yapılır? Devre Bazlı TabloİlgiliSigorta Nedir? W Otomat ve B, C, D Eğrileri Arasındaki FarkİlgiliElektrik Panosu ve Koruma Ekipmanları RehberiİlgiliPriz Isınıyor veya Yanıyor: Nedenleri ve Acil Çözüm
ŞE
Şahin Elektrik Teknik EkibiElektrik malzemesi ve aydınlatma · 1967'den beri
Bu içerik, Şirinevler'deki mağazamızda ve saha projelerinde gün içinde yüzlerce malzeme seçimi yapan satış-teknik ekibimiz tarafından hazırlanır; yayına girmeden önce tesisat uygulamasında deneyimli bir ekip üyesi tarafından teknik doğruluk açısından kontrol edilir.
Sorumluluk sınırı: Buradaki bilgiler seçim ve ön değerlendirmeye yardımcı olmak için hazırlanmıştır; proje bazlı bağlayıcı hesap ve uygulama yerine geçmez. Enerji altındaki her işi yetkili elektrikçiye yaptırın.
Kaynaklar ve referans standartlar
- TS EN 60898-1 — Ev ve benzeri tesisler için aşırı akım koruma anahtarları
- TS HD 60364-4-43 — Aşırı akıma karşı koruma
- TS HD 60364-6 — Tesisatın doğrulanması ve periyodik muayenesi
- Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği