Toplu Teklif Listeniz
Henüz teklif listenize ürün eklemediniz.
Elektrik Panosu Etiketleme ve Periyodik Bakım Prosedürü
03-08-2026
16:41
Pano, Koruma & Şalt
Elektrik Panosu Etiketleme ve Periyodik Bakım Prosedürü
Termal kamera kontrolü, tork kontrolü, etiketleme standardı ve yıllık bakım kontrol listesi.
Pano, Koruma & Şalt10 dk okumaGüncelleme: 26 Temmuz 2026
Hızlı Cevap
Pano bakımı iki işten oluşur: etiketleme (bir kez yapılır, ömür boyu kazandırır) ve periyodik kontrol (düzenli yapılır, arızayı önler). Etiketleme; her devrenin hangi mekâna gittiğini, sigorta değerini ve kablo kesitini panoda görünür kılmaktır — etiketsiz panoda arıza arayan teknisyen çalışan sistemleri gereksizce durdurur. Periyodik kontrol ise şu sırayla yapılır: gözle muayene → termal tarama (yük altında) → kaçak akım rölesi testi → tork kontrolü (enerjisiz) → temizlik → ölçümler → raporlama. İşyerlerinde bu kontroller yasal yükümlülüktür ve raporları saklanır.
- Etiketleme 20 dakikalık bir iştir ve panonun ömrü boyunca her müdahalede zaman kazandırır.
- Gevşek bağlantıyı bulmanın en etkili yolu yük altında termal kamera taramasıdır.
- Kaçak akım rölesi TEST butonu ile ayda bir denenmelidir — açmayan röle koruma sağlamıyordur.
- İşyerlerinde periyodik kontrol raporu, denetim ve sigorta hasar dosyalarında ilk istenen belgedir.
İçindekiler (7 bölüm)
Pano içi çalışma yetkili kişi işidir
Bu sayfadaki kontrollerin bir kısmı (TEST butonu, gözle muayene) kullanıcı tarafından yapılabilir. Ancak pano kapağı açarak yapılan her işlem — tork kontrolü, temizlik, ölçüm, termal tarama — enerji altında çalışma riski taşır ve mevzuata göre yetkili kişilerce yapılmalıdır. Bu rehber, işin kapsamını anlamanız ve doğru hizmeti talep etmeniz için hazırlanmıştır.
Bölüm 1 — Etiketleme
20 dakikalık iş, ömür boyu kazanç
Etiketsiz bir panoda arıza arayan teknisyen doğru devreyi bulmak için sigortaları sırayla indirir — yani çalışan sistemleri gereksizce durdurur. İşletmede bu üretim duruşu, konutta zaman kaybı ve buzdolabının kapanması demektir.
Etiketleme aynı zamanda periyodik kontrolde ilk sorulan şeydir ve bir tesisin bakım kültürü hakkında doğrudan bilgi verir. Yeni bir pano kurulduğunda etiketleme, teslim listesinin ayrılmaz parçası olmalıdır.
Pano etiketinde bulunması gerekenlerHer devre için
| Bilgi | Örnek | Neden gerekli |
|---|---|---|
| Devre numarası | P1, A2, C3 | Şema ve raporlarla eşleşme |
| Beslediği mekân / yük | "Mutfak priz", "Salon aydınlatma", "Elektrikli ocak" | Arıza anında doğru devreyi bulmak |
| Sigorta değeri ve eğrisi | B16, C32 | Yedek alırken ve değişimde |
| Kablo kesiti | 2,5 mm² | Sigorta değiştirilirken kontrol için |
| Kaçak akım grubu | "RCD-1" veya "30 mA A tipi" | Hangi devrelerin hangi röleye bağlı olduğu |
| Faz bilgisi (trifazede) | L1 / L2 / L3 | Faz dengesi kontrolü için |
| Bunlara ek olarak pano kapağının içine güncel tek hat şeması (as-built) konur. Bu, etiketten daha kapsamlı bilgi taşır ve ileride yapılacak değişikliklerin temelidir. | ||
Etiketleme nasıl yapılır?
- Kalıcı etiket kullanın. Kalemle yazılmış kâğıt birkaç yılda okunamaz hâle gelir; baskılı veya kazınmış etiket tercih edilir.
- Doğrulayarak yazın. Her sigortayı tek tek indirip hangi mekânın gittiğini fiilen kontrol edin — projeye güvenmek yerine sahayı doğrulayın.
- İki kişi çalışın. Biri panoda, biri mekânda; bu, işi çok hızlandırır.
- Kısa ve net yazın. "Mutfak priz" yeterlidir; uzun açıklamalar okunmaz.
- Şemayı kapağın içine koyun. Şeffaf poşet içinde, güncel tarihli.
- Değişiklikleri işleyin. Yeni devre eklendiğinde etiket ve şema güncellenir — aksi hâlde belge yanıltıcı hâle gelir.
- Termik röle ayarlarını yazın. Motor devrelerinde ayarlanan akım değeri etikete not edilir; sonraki bakımda kimse rastgele değiştirmez.
- Acil durum bilgisi ekleyin. Ana şalterin yeri ve arıza durumunda aranacak numara panoda görünür olmalı.
Bölüm 2 — Periyodik kontrol
Kontrol periyotları ve kim yaparİşyerlerinde yasal yükümlülük; konutta önerilir
| Kontrol | Periyot | Kim yapar | Enerji |
|---|---|---|---|
| Kaçak akım rölesi TEST butonu | Aylık | Kullanıcı | Enerjili |
| Gözle muayene (kapak kapalı) | Aylık | Kullanıcı | Enerjili |
| Gözle muayene (kapak açık) | 6 aylık | Yetkili kişi | Enerjili (dokunmadan) |
| Termal kamera taraması | Yıllık | Yetkili kişi | Enerjili + yük altında |
| Tork kontrolü / tazeleme | Yıllık | Yetkili kişi | Enerjisiz |
| Pano içi temizlik | Yıllık | Yetkili kişi | Enerjisiz |
| RCD açma akımı/süresi ölçümü | Yıllık | Yetkili kişi | Test cihazıyla |
| Topraklama direnci ölçümü | Yönetmeliğe göre | Yetkili kişi | Ölçüm cihazıyla |
| Yalıtım direnci ölçümü | Yıllık / gerektiğinde | Yetkili kişi | Enerjisiz |
| Parafudr durum göstergesi | 6 aylık | Kullanıcı / yetkili | Gözle |
| Havalandırma filtresi | 6 aylık | Yetkili kişi | Enerjisiz |
| Bağlayıcı periyotlar için İş Ekipmanları Yönetmeliği ve Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'nin güncel ekleri esas alınmalıdır. | |||
Kontrol adımları
- Gözle muayene
Kapak açılmadan önce dışarıdan: pano kilitli mi, etiketler okunabilir mi, uyarı işaretleri yerinde mi, çevresinde engel var mı (panonun önü erişilebilir olmalı). Kapak açıldıktan sonra dokunmadan: kararma izi, yanık kokusu, deformasyon, gevşek görünen iletken, toz birikimi, nem izi, kemirgen izleri.
- Termal tarama — yük altında
Pano gerçek yük altındayken termal kamera ile taranır. Gevşek bağlantılar, çevresindeki benzer noktalara göre belirgin şekilde sıcak görünür. Bu adım, arıza oluşmadan çok önce uyarı verir ve enerji kesmeden yapılır. Boştaki panoda ısınma görünmez — tarama mutlaka yük altında yapılmalıdır.
- Kaçak akım rölesi testi
TEST butonuna basılır; röle açmalıdır. Açmıyorsa değiştirilir. Ayrıca RCD test cihazı ile gerçek açma akımı ve açma süresi ölçülür — buton testi yalnızca mekanizmayı dener, gerçek performansı göstermez.
- Enerjiyi kesin ve doğrulayın
Sonraki adımlar için pano enerjisiz olmalıdır. Ana şalter kapatılır, kilitlenir/etiketlenir ve enerjinin kesildiği ölçerek doğrulanır. Bu, iş güvenliğinin temel kuralıdır.
- Tork kontrolü ve tazeleme
Klemens ve bara bağlantıları, üreticinin belirttiği tork değerinde kontrol edilir. Isıl çevrim nedeniyle zamanla gevşeyen bağlantılar tazelenir. Termal taramada sıcak çıkan noktalar öncelikli olarak ele alınır: yüzey temizlenir ve yeniden sıkılır.
- Temizlik
Basınçlı kuru hava veya elektrikli süpürge ile toz alınır. Nemli bez ve sıvı temizleyici kullanılmaz. Havalandırma filtreleri kontrol edilir, tıkalıysa değiştirilir.
- Ölçümler
Yalıtım direnci, süreklilik, topraklama direnci. Sonuçlar önceki ölçümlerle karşılaştırılır — trend, tek bir ölçümden daha anlamlıdır: direnç yıllar içinde yükseliyorsa korozyon veya gevşeme vardır.
- Yedek ve eksik kontrolü
Kör kapaklar yerinde mi, boş modül yerleri kapalı mı, yedek sigorta stoğu var mı, parafudr göstergesi yeşil mi?
- Raporlama
Kontrol tarihi, yapılan işlemler, ölçüm sonuçları, tespit edilen uygunsuzluklar ve giderilme durumu kayda geçirilir. Rapor saklanır.
Termal tarama: en yüksek getirili tek kontrol
Pano bakımında yapılabilecek tek bir şey seçilecek olsaydı, o yük altında termal kamera taraması olurdu. Sebebi şu: pano yangınlarının en yaygın nedeni gevşek bağlantı kaynaklı ısınmadır ve bu, hiçbir koruma cihazı tarafından görülmez. Sigorta akımı görür, kaçak akım rölesi kaçağı görür — ama akım normal seyrederken ısınan bir klemensi ikisi de göremez.
Termal kamera bu boşluğu doldurur: sorunu arıza oluşmadan aylar önce, enerji kesmeden ve tesisi durdurmadan gösterir. İşletmelerde bu tarama, periyodik kontrolün en değerli bileşenidir.
Gözle muayenede aranacaklar
Belirti ve anlamıKapak açıldığında dokunmadan gözlenir
| Belirti | Ne anlama gelir | Aciliyet |
|---|---|---|
| Klemens veya bara bağlantısında kararma | Gevşek bağlantı, ark, aşırı ısınma | ACİL |
| Yanık kokusu | Aktif ısınma veya yalıtım bozulması | ACİL |
| Plastik deformasyonu / erime izi | Uzun süreli aşırı ısınma | ACİL |
| Nem izi, su damlası, pas | Pano içine su girişi; IP koruması yetersiz veya conta bozuk | Yüksek |
| Yoğun toz birikimi | Yalıtım mesafeleri zayıflar, ısı atma engellenir | Orta |
| Kemirgen izi, kablo kemirilmesi | Ciddi kısa devre riski; pano girişleri kapatılmalı | Yüksek |
| Parafudr göstergesi kırmızı | Varistör tükenmiş; koruma yok | Yüksek |
| Boş modül yerleri açık | Toz girişi ve dokunma riski; kör kapak gerekir | Orta |
| Etiketsiz devreler | Arıza müdahalesi zorlaşır | Orta |
| Karışık ve düzensiz kablolama | Müdahale hatası riski; ısı atma sorunu | Orta |
| Nötr ve toprak barasının köprülenmiş olması | Kaçak akım rölesi kör kalır | ACİL |
Kullanıcının yapabileceği aylık kontrol
2 dakikalık aylık rutin — kapak açmadan
- Kaçak akım rölesi TEST butonuna basın. Röle açmalı. Açmıyorsa yetkili kişi çağırın.
- Röleyi geri kaldırın ve tüm devrelerin normale döndüğünü kontrol edin.
- Pano çevresini koklayın. Yanık veya plastik kokusu var mı?
- Ses dinleyin. Çıtırtı, uğultu veya vızıltı var mı?
- Kapak sıcaklığını hissedin. Anormal ısınma var mı?
- Parafudr göstergesine bakın (görünüyorsa). Yeşil mi kırmızı mı?
- Panonun önünü kontrol edin. Erişimi engelleyen eşya var mı? Pano önü her zaman boş olmalıdır.
Not: TEST butonuna basmadan önce, kesintinin sorun yaratacağı cihazları (bilgisayar, sunucu, tıbbi cihaz) kapatın veya bilgilendirin.
Panonun önü boş olmalı
Sahada çok sık gördüğümüz durum: pano bir dolabın arkasında, raf malzemesiyle kapatılmış veya önüne eşya yığılmış. Bu, iki ciddi soruna yol açar: acil durumda ana şaltere ulaşılamaz ve pano ısı atamaz. Ayrıca periyodik kontrolde bu bir uygunsuzluk olarak kaydedilir.
Kural basittir: panonun önünde rahat çalışma alanı bulunmalı ve kapak tam açılabilmelidir. Bu alan, depo ve mağaza gibi yer sıkıntısı olan mekânlarda işaretlenerek korunmalıdır.
İşyeri yükümlülüğü ve raporlama
Periyodik kontrol raporu neden kritik?
Bir iş kazası, yangın veya sigorta hasar dosyasında istenen ilk belgelerden biri elektrik ve topraklama tesisatının güncel periyodik kontrol raporudur. Raporun olmaması, olayın sebebi elektrik olmasa bile işverenin yükümlülüğünü yerine getirmediği anlamına gelir. Sigorta şirketleri de hasar ödemesinde bu belgeyi arar.
Yükümlülük 6331 sayılı İSG Kanunu ve İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamındadır; kontrolü yapacak kişinin yetkinliği de yönetmelikte tanımlıdır. Bağlayıcı periyotlar ve gereklilikler için yürürlükteki metne bakılmalıdır.
Şahin Elektrik — teknik içerik ekibiRapor içeriğiDenetimde ve hasar dosyasında aranan bilgiler
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Kimlik bilgileri | Tesis adı ve adresi, pano tanımı, kontrol tarihi, kontrolü yapan kişi ve yetkinlik bilgisi |
| Yapılan işlemler | Gözle muayene, termal tarama, tork kontrolü, temizlik, testler |
| Ölçüm sonuçları | Topraklama direnci, yalıtım direnci, süreklilik, RCD açma akımı ve süresi — sayısal değerlerle |
| Cihaz bilgisi | Kullanılan ölçüm cihazları ve kalibrasyon durumu |
| Tespit edilen uygunsuzluklar | Bulgular, önem derecesi ve önerilen düzeltici işlem |
| Giderilme durumu | Uygunsuzlukların ne zaman ve nasıl giderildiği |
| Fotoğraf ve termal görüntüler | Özellikle sıcak noktalar ve öncesi/sonrası kayıtlar |
| Sonraki kontrol tarihi | Planlanan bir sonraki periyot |
Ölçüm trendi, tek ölçümden değerlidir
Periyodik ölçümlerin asıl değeri, tek bir sonucun "uygun" çıkmasında değil yıllar içindeki eğilimdedir. Topraklama direnci her yıl biraz yükseliyorsa korozyon veya bağlantı gevşemesi vardır — henüz sınır içindedir ama yönü kötüdür ve müdahale zamanı gelmeden fark edilir.
Bu yüzden raporlar saklanmalı ve karşılaştırılmalıdır. Basit bir tablo (yıl / ölçüm noktası / değer) bu takibi kolaylaştırır ve bakım bütçesini planlamayı mümkün kılar.
Sonraki adım
Pano kurgusu ve ekipman seçimi için elektrik panosu ve koruma ekipmanları rehberi. Bara bağlantıları ve tork için bara sistemleri.
İşveren yükümlülükleri için iş yerlerinde elektrik güvenliği ve İSG ve elektrik tesisat mevzuatı.
Ölçüm tarafı için topraklama tesisatı ve ölçüm. Koruma cihazları için kaçak akım rölesi ve MCCB - MCB farkı. Yedek ekipman için şalt ürünleri kategorimize bakabilirsiniz.
Bu içerikte geçen ürünler Şahin Elektrik stoğunda
Sıkça Sorulan Sorular
Pano etiketlemesi neden bu kadar önemli?
Etiketsiz bir panoda arıza arayan teknisyen doğru devreyi bulmak için sigortaları sırayla indirir — yani çalışan sistemleri gereksizce durdurur. İşletmede bu, üretim duruşu ve müşteri kaybı demektir; konutta ise buzdolabının kapanması ve zaman kaybı. Etiketleme 20 dakikalık bir iştir ve panonun ömrü boyunca her müdahalede zaman kazandırır. Ayrıca periyodik kontrolde ilk sorulan şeydir ve bir tesisin bakım kültürü hakkında doğrudan bilgi verir. Yeni bir pano kurulduğunda etiketleme teslim listesinin parçası olmalıdır.
Panoda ne sıklıkla bakım yapılmalı?
Kontrol türüne göre değişir. Aylık: Kaçak akım rölesi TEST butonu (2 saniyelik iş, kullanıcı yapabilir). Altı aylık: Gözle muayene — kararma, koku, gevşek görünen iletken, toz birikimi. Yıllık: Kapsamlı kontrol — termal tarama, tork kontrolü, temizlik, ölçümler, raporlama. İşyerlerinde 6331 sayılı İSG Kanunu ve İş Ekipmanları Yönetmeliği kapsamında periyodik kontrol zorunludur; ilgili standartta süre belirtilmemişse genel kabul yılda bir kontroldür. Konutta yasal zorunluluk olmasa da yıllık gözle kontrol ve aylık röle testi önerilir.
Termal kamera taraması neden bu kadar etkili?
Çünkü gevşek bağlantı, arıza oluşmadan önce ısınır. Klemens veya bara bağlantısı gevşediğinde temas direnci artar, direnç ısı üretir ve o nokta çevresindeki benzer bağlantılara göre belirgin şekilde sıcak görünür. Termal kamera bu farkı enerji kesmeden, pano yük altındayken gösterir. Bu yöntem olmadan gevşek bağlantıyı tespit etmek için her klemensi tek tek elle kontrol etmek gerekir — hem zaman alır hem enerji kesintisi ister. Tarama sırasında panonun gerçek yük altında olması şarttır; boştaki panoda ısınma görünmez.
Kaçak akım rölesi testi nasıl yapılır?
Cihazın üzerindeki TEST (T) butonuna basılır; röle açmalıdır. Açmıyorsa cihaz görevini yapmıyordur ve derhal değiştirilmelidir. Bu test iki saniye sürer ve ayda bir yapılmalıdır — mekanik bir cihaz olduğu için hiç açmadan yıllarca duran röleler tutukluk yapabilir. Ancak TEST butonu yalnızca cihazın kendi mekanizmasını dener; gerçek açma akımı ve açma süresi ölçümü RCD test cihazı ile yetkili kişi tarafından yapılır ve periyodik kontrol raporuna işlenir. Butona basmadan önce, kesintinin sorun yaratacağı cihazları (bilgisayar, sunucu) kapatmayı unutmayın.
Pano içi temizlik nasıl yapılır?
Enerji kesilerek ve yetkili kişi tarafından. Toz, iki ayrı soruna yol açar: yalıtım mesafelerini zayıflatır (özellikle nemle birleştiğinde) ve ısı atmayı engeller (cihazlar daha sıcak çalışır, ömürleri kısalır). Temizlik için basınçlı kuru hava veya elektrikli süpürge kullanılır; nemli bez ve sıvı temizleyici kullanılmaz. Tozlu ortamlarda ayrıca pano havalandırma filtreleri kontrol edilir ve gerekirse değiştirilir — tıkalı filtre pano içi sıcaklığı yükseltir. Temizlik sırasında kararma, koku ve deformasyon izleri de gözlenir.
Periyodik kontrol raporu neden gerekli?
Bir iş kazası, yangın veya sigorta hasar dosyasında istenen ilk belgelerden biri elektrik ve topraklama tesisatının güncel periyodik kontrol raporudur. Raporun olmaması, olayın sebebi elektrik olmasa bile işverenin yükümlülüğünü yerine getirmediği anlamına gelir. Ayrıca sigorta şirketleri hasar ödemesinde bu belgeyi arar ve eksikliği ödemeyi etkileyebilir. Yıllık maliyeti düşük, yokluğunun maliyeti çok yüksek bir kalemdir. Rapor; kontrol tarihi, yapılan işlemler, ölçüm sonuçları, tespit edilen uygunsuzluklar ve giderilme durumunu içermelidir. Bkz. iş yerlerinde elektrik güvenliği.
Emin değil misiniz?
Seçimi bize doğrulatın — ücretsiz
Hesabınızı yaptınız ama sorumluluk büyükse, değerleri bize yazın. 1967'den beri sahada olan ekibimiz uygun ürünü ve alternatifini dakikalar içinde teyit eder.
İlgili içerikler
Küme rehberiElektrik Panosu ve Koruma Ekipmanları RehberiİlgiliKaçak Akım Rölesi Nedir? 30 mA ve 300 mA Farkı, Seçim Rehberiİlgiliİş Yerlerinde Elektrik Güvenliği ve İSG YükümlülükleriİlgiliPano Bara Sistemleri ve Bara Kesiti HesabıİlgiliTopraklama Tesisatı: Ölçüm, Direnç Değerleri ve YönetmelikİlgiliSigorta Sürekli Atıyor: Adım Adım Teşhis RehberiİlgiliElektrik Tesisat Mevzuatı: Uygulayıcılar İçin Özet RehberİlgiliKompakt Şalter (MCCB) ve Otomatik Sigorta (MCB) Farkı
ŞE
Şahin Elektrik Teknik EkibiElektrik malzemesi ve aydınlatma · 1967'den beri
Bu içerik, Şirinevler'deki mağazamızda ve saha projelerinde gün içinde yüzlerce malzeme seçimi yapan satış-teknik ekibimiz tarafından hazırlanır; yayına girmeden önce tesisat uygulamasında deneyimli bir ekip üyesi tarafından teknik doğruluk açısından kontrol edilir.
Sorumluluk sınırı: Buradaki bilgiler seçim ve ön değerlendirmeye yardımcı olmak için hazırlanmıştır; proje bazlı bağlayıcı hesap ve uygulama yerine geçmez. Enerji altındaki her işi yetkili elektrikçiye yaptırın.
Kaynaklar ve referans standartlar
- TS HD 60364-6 — Tesisatın doğrulanması ve periyodik muayenesi
- TS EN 61439 serisi — Alçak gerilim anahtarlama ve kumanda düzenleri
- 6331 sayılı İSG Kanunu
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
- Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği