Toplu Teklif Listeniz
Henüz teklif listenize ürün eklemediniz.
Elektrik Tesisat Mevzuatı: Uygulayıcılar İçin Özet Rehber
30-07-2026
09:37
Mevzuat & Standartlar
Elektrik Tesisat Mevzuatı: Uygulayıcılar İçin Özet Rehber
Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği, yangın yönetmeliği ve TS standartlarının uygulamaya yansıyan kritik maddeleri tek özette.
Mevzuat & Standartlar10 dk okumaGüncelleme: 26 Temmuz 2026
Hızlı Cevap
Türkiye'de bir elektrik tesisatını bağlayan mevzuat tek bir metin değil, birbirine atıf yapan bir kümedir. Uygulamada en çok karşınıza çıkan beşi şunlardır: Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği (bina içi tesisatın temel kuralları), Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği (topraklama ve periyodik ölçüm), Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği (yüksek gerilim ve kuvvetli akım tesisleri), Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (kablo sınıfı, acil aydınlatma, yangın tesisatı) ve 6331 sayılı İSG Kanunu ile İş Ekipmanları Yönetmeliği (işyerlerinde periyodik kontrol yükümlülüğü). Bunların üzerine, teknik ayrıntıyı belirleyen TS HD 60364 standart serisi gelir.
- Yönetmelik ne yapılacağını, standart (TS HD 60364 vb.) nasıl yapılacağını söyler. İkisi birlikte okunur.
- İşyerlerinde elektrik ve topraklama tesisatının periyodik kontrolü yasal bir yükümlülüktür — kaza sonrası ilk istenen belge budur.
- Mevzuat değişir. Bu sayfa yön verir; bağlayıcı metin her zaman Resmî Gazete'de yayımlanan güncel hâlidir (mevzuat.gov.tr).
- Uygulayıcının yetki sınırı da mevzuatla tanımlıdır: her işi her yetki grubu yapamaz.
İçindekiler (7 bölüm)
Bu sayfanın kapsamı ve sınırı
Bu rehber, uygulayıcıların ve iş sahiplerinin hangi metnin neyi düzenlediğini hızlıca görebilmesi için hazırlanmış bir yol haritasıdır. Mevzuat metinleri dönem dönem değiştirilir, ek ve tebliğlerle güncellenir. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de yayımlanan yürürlükteki metnin kendisidir; bir işe başlamadan, teklif vermeden veya taahhüt altına girmeden önce ilgili metnin güncel hâlini mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edin. Buradaki özetler hukuki görüş değildir.
Şahin Elektrik — teknik içerik ekibiMevzuat mimarisi: hangi metin neyi belirler?
Elektrik tesisatı mevzuatı üç katmanlı okunur. Bu katmanları ayırt etmek, "hangi kitaba bakacağım" sorusunu kalıcı olarak çözer.
Sekiz temel metin ve ne düzenledikleri
Uygulamada en sık karşılaşılan mevzuat metinleriHangi soruda hangi metne bakılır
| Metin | Neyi düzenler | Kimi ilgilendirir |
|---|---|---|
| Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği | Bina içi alçak gerilim tesisatının kurulum kuralları: devre ayrımı, koruma, iletken kesiti alt sınırları, priz ve aydınlatma devreleri, pano | Elektrikçi, taahhüt firması, proje müellifi, yapı sahibi |
| Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği | Topraklama sistemlerinin tasarımı, direnç değerleri, ölçüm yöntemi ve periyodik muayene periyotları | Her tesis; özellikle sanayi ve iş merkezleri |
| Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği | Yüksek gerilim ve kuvvetli akım tesisleri, güvenlik mesafeleri, işletme kuralları | Trafo merkezi, OG tesisi olan işletmeler |
| Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği | Proje hazırlama esasları, müellif sorumluluğu, onay süreci | Proje müellifi, yapı sahibi, müteahhit |
| Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliği | Tamamlanan tesisin muayene ve kabul işlemleri, enerji verilme koşulları | Müteahhit, yapı sahibi, dağıtım şirketi muhatabı |
| Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik | Kaçış yolları aydınlatması, acil aydınlatma ve yönlendirme, yangın algılama-uyarı besleme, kablo ve tesisat gereksinimleri | Tüm ticari yapılar, yüksek yapılar, kamu binaları |
| 6331 İSG Kanunu + İş Ekipmanları Yönetmeliği | İşyerlerinde elektrik ve topraklama tesisatının periyodik kontrolü, kontrolü yapacak kişinin yetkinliği, raporlama | Her işveren — istisnasız |
| Fen Adamlarının Yetkileri Yönetmeliği | Eğitim düzeyine göre yetki grupları ve her grubun yapabileceği iş kapsamı | Uygulayıcılar ve onları istihdam edenler |
Bu tablo bir yönlendirme aracıdır. Metinlerin adları ve kapsamları zaman içinde değiştirilebilir; yürürlük durumunu Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden doğrulayın.
Uygulamada en sık sorulan sayısal gereksinimler
Sahada en çok tartışılan konular, aslında birkaç yerleşik kurala iner. Aşağıdaki tablo bu kuralların pratikte yerleşmiş hâlini özetler; bağlayıcı değer her zaman yürürlükteki metindedir.
Yerleşik uygulama değerleriBina içi alçak gerilim tesisatı — yaygın kabul gören alt sınırlar ve pratikler
| Konu | Yerleşik uygulama | Referans katman |
|---|---|---|
| Aydınlatma devresi asgari kesit | 1,5 mm² bakır | İç Tesisler Yönetmeliği + TS HD 60364 |
| Priz devresi asgari kesit | 2,5 mm² bakır | İç Tesisler Yönetmeliği + TS HD 60364 |
| Priz devrelerinde kaçak akım koruması | 30 mA | TS HD 60364-4-41 |
| Islak hacim (banyo) koruması | 30 mA + bölge kuralları | TS HD 60364-7-701 |
| Yangına karşı ana hat koruması | 300 mA (S tipi, seçici) | TS HD 60364 |
| Koruma iletkeni rengi | Yalnızca yeşil-sarı | TS EN 60445 |
| Nötr iletkeni rengi | Yalnızca açık mavi | TS EN 60445 |
| Gerilim düşümü üst sınırı (öneri) | Aydınlatma %3 · diğer %5 | TS HD 60364-5-52 (Ek G) |
| Elektrik ve topraklama tesisatı periyodik kontrol | Standartta süre yoksa yılda 1 | İş Ekipmanları Yönetmeliği (Ek-III) |
| Kaçak akım rölesi kullanıcı testi | Ayda 1 (üretici tavsiyesi) | Ürün kılavuzu |
| Acil aydınlatma çalışma süresi | Yapı sınıfına göre tanımlı asgari süre | Yangın Yönetmeliği + TS EN 1838 |
Dikkat: bu değerlerin bir kısmı standart önerisi, bir kısmı yönetmelik hükmüdür. Bir uyuşmazlıkta hangisinin bağlayıcı olduğu, atıf zincirine ve sözleşmenize göre değişir; proje şartnamesi daha sıkı bir değer isteyebilir ve o durumda şartname geçerlidir.
Yapı sahibi ve işveren yükümlülükleri
Yapı / mesken sahibi
- Tesisatı yetkili kişilere yaptırmak ve yetki belgesini görmek
- Projeli işlerde onay ve kabul süreçlerini tamamlamak
- Tesisat değişikliklerini kayıt altına almak (as-built)
- Ortak alanlarda (apartman) periyodik kontrolleri yaptırmak
- Kaçak akım koruması olmayan eski tesisatı iyileştirmek
İşveren (her ölçekte)
- Elektrik ve topraklama tesisatının periyodik kontrolünü yaptırmak ve raporunu saklamak
- Kontrolü yetkin kişiye yaptırmak
- Çalışanlara elektrik güvenliği eğitimi vermek
- Uygun kişisel koruyucu donanım ve yalıtımlı el aleti sağlamak
- Pano ve tehlike noktalarında uyarı işaretlerini bulundurmak
- Acil aydınlatma ve yönlendirmenin çalışır durumda olmasını sağlamak
- Tespit edilen uygunsuzlukları kayıtlı biçimde gidermek
Periyodik kontrol raporu neden bu kadar önemli?
Bir iş kazası, yangın veya sigorta hasar dosyasında istenen ilk belgelerden biri elektrik ve topraklama tesisatının güncel periyodik kontrol raporudur. Raporun olmaması, olayın sebebi elektrik olmasa bile işverenin yükümlülüğünü yerine getirmediği anlamına gelir. Ayrıca sigorta şirketleri hasar ödemesinde bu belgeyi arar. Yıllık maliyeti düşük, yokluğunun maliyeti çok yüksek bir kalemdir.
Proje ve kabul süreci: sıra nasıl işler?
- İhtiyaç ve güç tespiti
Yapının kullanım amacına göre kurulu güç ve talep gücü belirlenir. Bu adım, kolon kesitinden ana şalter seçimine kadar her şeyi etkiler. Abone gücü fazla seçilirse gereksiz maliyet, az seçilirse güç aşımı doğar.
- Proje hazırlığı ve müellif imzası
Tesisat projesi ilgili yetkiye sahip müellif tarafından hazırlanır: tek hat şeması, aydınlatma ve priz yerleşimi, kolon şeması, topraklama detayı, yük hesabı, gerilim düşümü hesabı ve malzeme listesi.
- Onay
Proje, yapı türüne ve yerel uygulamaya göre ilgili meslek odası ve/veya idare tarafından incelenip onaylanır. Onaysız uygulamaya başlamak, kabul aşamasında geri dönüş maliyeti yaratır.
- Dağıtım şirketine bağlantı başvurusu
Bağlantı görüşü ve sistem kullanım süreci yürütülür. Gerekli belgeler ve süreler dağıtım bölgesine göre farklılık gösterir.
- Uygulama
Proje ile uygulama arasındaki her sapma kayda geçirilir. Sahada zorunlu değişiklik olduğunda proje revize edilir; "sonra hallederiz" yaklaşımı kabul aşamasında sorun çıkarır.
- Muayene ve kabul
Tesisat; süreklilik, yalıtım direnci, topraklama direnci, kaçak akım rölesi işlevi, kutupluluk ve devre tanımları açısından kontrol edilir. Sonuçlar raporlanır.
- Sayaç bağlantısı ve enerji verilmesi
Kabul tamamlandıktan sonra sayaç takılır ve enerji verilir. Bu aşamada as-built proje ve pano etiketlemesinin teslim edilmesi, sonraki yılların bakım maliyetini belirler.
En çok atlanan teslim kalemi: as-built
Uygulama sırasında yapılan değişikliklerin işlendiği "as-built" (imalat sonrası) proje, tesisatın gerçek hâlini gösterir. Bu belge olmadığında beş yıl sonra bir arıza aramak, duvarları tahmine göre açmak demektir. Teslim listesine mutlaka yazdırın: as-built tek hat şeması + pano etiket listesi + muayene raporları + kullanılan malzeme listesi.
Malzeme uygunluğu: mevzuatın en görünmez tarafı
Doğru tasarlanmış bir tesisat, uygun olmayan malzemeyle kurulduğunda mevzuata aykırı hâle gelir. Malzeme tarafında bakılacak üç şey vardır:
1
Doğru standart
Ürün, kullanılacağı yere ait standardı taşımalı. Bir kablonun standardı olması yeterli değil; o yere uygun standardı olması gerekir (örneğin toprak altı için 0,6/1 kV sınıfı). Ayrıntı: kablo standartları.
2
Gerçek işaretleme
CE ve TSE işaretlerinin ürünün üzerinde basılı olması, üretici bilgisinin ve izlenebilirliğin bulunması aranır. Sadece kutu etiketinde yazan bilgi yeterli sayılmaz. Ayrıntı: TSE, CE ve sahte ürün.
3
Belgelenebilirlik
Ticari ve kamu projelerinde malzemenin uygunluk beyanı ve test raporu istenir. Faturalı ve izlenebilir tedarik, kabul aşamasında sorun çıkmaması için gereklidir.
Taahhüt firmaları için pratik not
Kabul aşamasında en sık yaşanan sorun, sahada kullanılan malzemenin şartnamede yazandan farklı olması ve belgesinin sunulamamasıdır. Bunu önlemenin yolu, alım aşamasında marka-model bazlı onay almak ve tedarikçiden uygunluk belgelerini teslimle birlikte istemektir. Mağazamızdan yapılan proje alımlarında bu belgeleri talep edebilirsiniz.
Sonraki adım
Metin bazlı derinleşme için: Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nin kritik maddeleri, yangın yönetmeliği ve elektrik tesisatı, topraklama tesisatı ve ölçüm, iş yerlerinde elektrik güvenliği ve İSG.
Süreç yönetimi için elektrik projesi onay süreci, malzeme tarafı için kablo standartları ve garanti, iade ve ayıplı mal hakları içeriklerimize bakabilirsiniz. Şartnameye uygun malzeme listesi çıkarmanız gerekiyorsa, şartname maddelerini bize iletin — hangi ürünün karşılık geldiğini birlikte belirleyelim.
Bu içerikte geçen ürünler Şahin Elektrik stoğunda
Sıkça Sorulan Sorular
Elektrik tesisatı için hangi yönetmelik geçerli?
Bina içi alçak gerilim tesisatının temel çerçevesini Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği kurar. Topraklama konusunda Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, yüksek gerilim ve kuvvetli akım tesislerinde Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği devreye girer. Yapının yangın güvenliğiyle ilgili elektrik gereksinimleri (kablo sınıfı, acil aydınlatma, yangın algılama besleme hatları) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'te yer alır. Teknik hesap ve uygulama ayrıntıları ise TS HD 60364 standart serisine atıfla belirlenir. Yönetmelikler dönem dönem güncellendiği için, bir işe başlamadan önce metnin yürürlükteki hâlini mevzuat.gov.tr üzerinden teyit etmek gerekir.
İşyerimde elektrik tesisatını ne sıklıkla kontrol ettirmeliyim?
6331 sayılı İSG Kanunu ve İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, iş ekipmanlarının periyodik kontrolünü işverene yükler. Yönetmeliğin ekinde tesisat türlerine göre periyotlar tanımlanmıştır; ilgili standartta bir süre belirtilmemişse elektrik tesisatı, topraklama tesisatı ve yıldırımdan korunma tesisatı için genel kabul yılda bir kez kontroldür. Kontrolü yapacak kişinin yetkinliği de yönetmelikte tanımlıdır. Sonuçlar raporlanır ve saklanır; bir iş kazası veya denetim durumunda ilk istenen belge bu rapordur. Ayrıntı: iş yerlerinde elektrik güvenliği.
Elektrik projesi onayı hangi durumlarda gerekir?
Yeni yapı ruhsatı alınan projelerde elektrik tesisat projesi hazırlanır ve ilgili kurumlara onaya sunulur; tadilat ve ilave güç taleplerinde de proje gündeme gelir. Süreç genel olarak şu adımlardan geçer: proje hazırlığı ve müellif imzası → ilgili meslek odası ve/veya belediye onayı → dağıtım şirketine bağlantı başvurusu → uygulama → kabul (muayene) → sayaç bağlantısı ve enerji verilmesi. Adımların sırası ve istenen belgeler ilinize, dağıtım şirketinize ve yapı türüne göre değişir. Ayrıntı: elektrik projesi onay süreci.
Her elektrikçi her işi yapabilir mi?
Hayır. Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik, eğitim düzeyine göre yetki grupları tanımlar ve her grubun yapabileceği işin kapsamını (kurulu güç, gerilim seviyesi, tesis türü) sınırlar. Proje müellifliği, kabul ve işletme sorumluluğu gibi görevler ayrıca ilgili mühendislik yetkisi gerektirir. Pratik sonuç: yapılacak işin büyüklüğüne göre doğru yetki grubundaki kişiyle çalışmak yalnızca bir kalite tercihi değil, yasal bir gerekliliktir. İş sahibi olarak yetki belgesini görmek isteyebilirsiniz.
Halojensiz kablo yasal olarak zorunlu mu?
Zorunluluk yapı türüne ve kullanım amacına bağlıdır; tek ve genel bir "her yerde zorunlu" hükmü yoktur. Halojensiz ve alev iletmeyen kablo gereksinimi genellikle insan yoğunluğunun yüksek olduğu, tahliyenin kritik olduğu yapılarda gündeme gelir: hastane, AVM, okul, otel, yüksek yapılar, metro, kapalı otopark ve kaçış yolları. Ayrıca yangın anında çalışmaya devam etmesi gereken devrelerde (yangın pompası, duman tahliye fanı, acil aydınlatma) fonksiyon sürekliliği olan kablolar (FE180 / E30-E90 sınıfları) aranır. Kendi projenizde kapsamı, yürürlükteki yangın yönetmeliği ve proje şartnamesi üzerinden teyit etmelisiniz. Ayrıntı: halojensiz kablo ve yangın yönetmeliği ve elektrik tesisatı.
Topraklama ölçümü kim yapar, belgesi nasıl olur?
Topraklama direnci ölçümü, uygun ölçüm cihazı ve yöntemiyle, yetkili kişi tarafından yapılır ve sonuç bir ölçüm/muayene raporuna işlenir. Raporda ölçüm tarihi, yöntemi, cihaz bilgisi, ölçülen değerler ve değerlendirme yer alır. Ölçüm periyotları Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'nin ekinde tesis türüne göre tanımlıdır (örneğin sanayi tesisleri ve iş merkezleri ile taşınabilir işletme elemanları için farklı periyotlar öngörülür). Bağlayıcı periyot ve sınır değerler için yönetmeliğin güncel ekine bakılmalıdır. Ayrıntı: topraklama tesisatı.
Malzemede TSE veya CE olması yeterli mi?
Gerekli ama tek başına yeterli değil. CE işareti, ürünün ilgili AB direktiflerine uygunluk beyanını gösterir — bir kalite derecesi değil, piyasaya arz koşuludur ve üretici tarafından konur. TSE belgesi ise ürünün ilgili Türk Standardına uygunluğunun bağımsız olarak belgelenmesidir. Sahada asıl mesele, işaretin gerçek olup olmadığı ve ürünün kullanım yerine uygun standardı taşıyıp taşımadığıdır: bir kablonun CE'si olması, onu yeraltına gömülebilir yapmaz. Ayırt etme yöntemleri: TSE, CE ve sahte ürün.
Emin değil misiniz?
Seçimi bize doğrulatın — ücretsiz
Hesabınızı yaptınız ama sorumluluk büyükse, değerleri bize yazın. 1967'den beri sahada olan ekibimiz uygun ürünü ve alternatifini dakikalar içinde teyit eder.
İlgili içerikler
İlgiliTSE, CE ve Sahte Ürün: Elektrik Malzemesinde Nasıl Ayırt Edilir?İlgiliİş Yerlerinde Elektrik Güvenliği ve İSG YükümlülükleriİlgiliElektrik İç Tesisleri Yönetmeliği: Uygulamadaki Kritik MaddelerİlgiliBinaların Yangından Korunması Yönetmeliği ve Elektrik TesisatıİlgiliTopraklama Tesisatı: Ölçüm, Direnç Değerleri ve YönetmelikİlgiliElektrik Projesi Onay Süreci: Adım Adım RehberİlgiliKablo Standartları: TS, IEC ve HD 60364 Ne Anlama Gelir?İlgiliAcil Aydınlatma ve Yönlendirme Armatürleri: Yönetmelik ZorunluluklarıİlgiliHalojensiz (Halogen Free) Kablo Nedir? Hangi Binalarda Zorunlu?
ŞE
Şahin Elektrik Teknik EkibiElektrik malzemesi ve aydınlatma · 1967'den beri
Bu içerik, Şirinevler'deki mağazamızda ve saha projelerinde gün içinde yüzlerce malzeme seçimi yapan satış-teknik ekibimiz tarafından hazırlanır; yayına girmeden önce tesisat uygulamasında deneyimli bir ekip üyesi tarafından teknik doğruluk açısından kontrol edilir.
Sorumluluk sınırı: Buradaki bilgiler seçim ve ön değerlendirmeye yardımcı olmak için hazırlanmıştır; proje bazlı bağlayıcı hesap ve uygulama yerine geçmez. Enerji altındaki her işi yetkili elektrikçiye yaptırın.
Kaynaklar ve referans standartlar
- Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği — Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
- Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği
- Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
- Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği · Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliği
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu · İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
- Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik
- TS HD 60364 standart serisi — Alçak gerilim elektrik tesisleri
- Yürürlükteki metinler için: mevzuat.gov.tr (Mevzuat Bilgi Sistemi)