Henüz teklif listenize ürün eklemediniz.
Sigorta Amper Seçimi Nasıl Yapılır? Devre Bazlı Tablo
Pano, Koruma & Şalt
Sigorta Amper Seçimi Nasıl Yapılır? Devre Bazlı Tablo
Aydınlatma, priz, kombi, klima ve elektrikli fırın devreleri için amper ve kablo kesiti eşleştirme tablosu.
Hızlı Cevap
Sigorta amperi yüke göre değil, kabloya göre seçilir. Temel kural: Ib ≤ In ≤ Iz — devrenin işletme akımı ≤ sigortanın anma akımı ≤ kablonun (düzeltme katsayıları uygulanmış) taşıma kapasitesi. Yaygın konut eşleşmeleri: 1,5 mm² → 10 A (B), 2,5 mm² → 16 A (B), 4 mm² → 20-25 A, 6 mm² → 32 A (C), 10 mm² → 40-50 A, 16 mm² → 63 A. Sigortayı "atmasın diye" büyütmek koruma zincirini kırar: kablo ısınır ama sigorta hiç açmaz. Doğru sıra her zaman yük → kesit → sigorta'dır.
- Sigorta kabloyu korur. Sigortayı kablodan büyük seçmek, korumayı tamamen ortadan kaldırır.
- Harf (B/C/D) yükün yol alma akımına, sayı kablonun kesitine göre seçilir.
- Sıcak veya kalabalık güzergâhta kablo kapasitesi düşer — sigorta da buna göre küçülür ya da kesit büyür.
- Sürekli atan sigorta bir belirtidir; büyütmek değil, sebebini bulmak gerekir.
İçindekiler (7 bölüm)
Temel kural
Koruma zinciri
Ib ≤ In ≤ Iz
Iz = Itablo × Ksıcaklık × Kgruplandırma
In > Iz (sigorta kablodan büyük): Kablo, sigorta açma eşiğine ulaşmadan aşırı ısınır. Yalıtım bozulur, kablo kararır, yangın riski doğar. Bu durumda koruma diye bir şey yoktur — sigorta orada sadece bir anahtardır.
In < Ib (sigorta yükten küçük): Sigorta normal kullanımda sürekli atar. Bu güvenlik açısından sorun değildir ama kullanılamaz bir devre demektir; ya yük azaltılır ya kesit ve sigorta büyütülür.
Hesaplama aracı
Hazır eşleşme tablosu
| Kesit | Kapasite | Sigorta | Eğri | Maks. güç (230 V) | Tipik devre |
|---|---|---|---|---|---|
| 1,5 mm² | 16,5 A | 10 A | B | ≈ 2,3 kW | Aydınlatma |
| 2,5 mm² | 23 A | 16 A | B | ≈ 3,5 kW | Priz devreleri |
| 4 mm² | 30 A | 20–25 A | B / C | ≈ 4,6–5,5 kW | Şofben, klima, kombi |
| 6 mm² | 38 A | 32 A | C | ≈ 7,0 kW | Elektrikli ocak, EV şarj |
| 10 mm² | 52 A | 40–50 A | C | ≈ 9–11 kW | Daire giriş, kolon |
| 16 mm² | 69 A | 63 A | C | ≈ 14 kW | Ana şalter |
| 25 mm² | 90 A | 80 A | C | ≈ 18 kW | İşyeri girişi |
| 35 mm² | 111 A | 100 A | C | ≈ 23 kW | Ana dağıtım |
| Bu eşleşmeler kısa hatlar ve normal koşullar içindir. Uzun hatlarda gerilim düşümü nedeniyle kesit büyür (sigorta aynı kalır); sıcak veya kalabalık güzergâhta ise kapasite düşer ve sigorta küçülür. Kesit hesabı: kablo kesiti hesaplama aracı. | |||||
Cihaz bazlı öneriler
| Cihaz / devre | Tipik güç | Kesit | Sigorta | Ayrı devre? |
|---|---|---|---|---|
| Aydınlatma grubu | ≤ 2 kW | 1,5 mm² | 10 A · B | — |
| Genel priz grubu | ≤ 3,5 kW | 2,5 mm² | 16 A · B | — |
| Buzdolabı | 0,2–0,5 kW | 2,5 mm² | 16 A · B | Önerilir |
| Çamaşır makinesi | 2–2,5 kW | 2,5 mm² | 16 A · B | Önerilir |
| Bulaşık makinesi | 2–2,5 kW | 2,5 mm² | 16 A · B | Önerilir |
| Klima (split) | 1–3,5 kW | 2,5–4 mm² | 16–20 A · C | Evet |
| Kombi | 0,15–0,3 kW | 2,5 mm² | 16 A · B | Evet |
| Şofben / termosifon | 4–5,5 kW | 4 mm² | 20–25 A · B | Evet |
| Elektrikli ocak / ankastre set | 6–8 kW | 6 mm² | 32 A · C | Evet |
| Elektrikli fırın | 2,5–3,5 kW | 2,5–4 mm² | 16–20 A · B | Evet |
| EV şarj ünitesi 7,4 kW | 7,4 kW | 6 mm² | 40 A · C | Evet + B tipi RCD |
| Su pompası / hidrofor | 0,5–1,5 kW | 2,5 mm² | 16 A · C | Evet |
| Dış aydınlatma / bahçe | ≤ 2 kW | 2,5 mm² | 16 A · B | Evet + 30 mA RCD |
| Yüksek güçlü ve sürekli çalışan cihazlar için ayrı devre; hem koruma seçiciliği hem arıza durumunda diğer devrelerin etkilenmemesi için gereklidir. Priz devrelerinin tamamı 30 mA kaçak akım rölesiyle korunmalıdır. | ||||
Tablodan okunan çıplak değere göre sigorta seçmek, sahada en sık yapılan hesap hatasıdır. Örnek: 2,5 mm² kablo B2 döşemede 23 A taşır. Ancak çatı arasından (50 °C, katsayı 0,71) geçiyor ve aynı boruda 3 devre birlikte çekilmişse (katsayı 0,70):
23 × 0,71 × 0,70 = 11,4 A
Bu kablo artık 16 A sigortayla korunamaz. Ya kesit 4 mm²'ye (hatta 6 mm²'ye) çıkarılmalı ya sigorta 10 A'ya düşürülmelidir. Çatı arası, kazan dairesi, güneşe bakan cephe ve kalabalık kablo kanalı bu açıdan özellikle dikkat gerektirir.
Sigorta ne yapmaz?
- Aşırı yük — termik (gecikmeli) açma
- Kısa devre — manyetik (ani) açma
- Yani: kabloyu ve tesisatı
- Elektrik çarpması — insan vücudundan geçen 30-50 mA, 16 A sigorta için görünmezdir. Bunu yalnızca kaçak akım rölesi görür.
- Aşırı gerilim — yıldırım ve anahtarlama darbeleri için parafudr gerekir.
- Faz kaybı — trifaze motorun bir fazı kesildiğinde sigorta atmaz ama motor yanar; termik röle ve faz koruma rölesi gerekir.
- Gevşek bağlantı ısınması — akım normal seyrederken ısınan bir klemensi sigorta göremez; bunu ancak periyodik kontrol yakalar.
Sık yapılan beş hata
Sigorta seçiminde kaçınılması gerekenler
- "Atmasın diye" büyük sigorta takmak — koruma tamamen ortadan kalkar; en tehlikeli hata.
- Yüke göre seçip kabloyu ona uydurmaya çalışmak — sıra tersidir: yük → kesit → sigorta.
- Düzeltme katsayılarını uygulamamak — sıcak ve kalabalık güzergâhta kapasite yarıya kadar düşer.
- Eğri tipini yüke göre seçmemek — motorlu yükte B tipi sebepsiz atar, uzun hatta D tipi korumayı geciktirir.
- Kesme kapasitesini düşürmek — panonuz 10 kA ise yerine 6 kA takmak, büyük kısa devrede cihazın tahrip olması demektir.
Sonraki adım
Eğri tipini derinleştirmek için B, C, D eğrileri. Kesit hesabı için kablo kesiti hesaplama aracı ve amper - kesit tablosu.
Panonun bütünü için elektrik panosu rehberi. Can güvenliği koruması için kaçak akım rölesi. Büyük akımlar için MCCB - MCB farkı.
Sigortanız sürekli atıyorsa önce sebebini bulun: sigorta sürekli atıyor. Devre listenizi bize gönderirseniz pano malzeme listesini birlikte çıkarabiliriz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta amperini neye göre seçmeliyim?
Kabloya göre. Sıra her zaman şudur: (1) devrenin yükünü belirle, (2) yüke ve hat uzunluğuna göre kablo kesitini seç, (3) sigortayı kablonun taşıma kapasitesini aşmayacak şekilde belirle. Kural: Ib ≤ In ≤ Iz — devrenin işletme akımı ≤ sigorta anma akımı ≤ kablonun düzeltilmiş kapasitesi. Sigortayı yüke göre seçip kabloyu ona uydurmaya çalışmak yaygın ama hatalı bir yaklaşımdır; sonuç genelde yetersiz kesit olur.
Sigorta atıyorsa büyüğünü takabilir miyim?
Hayır — bu, korumayı tamamen ortadan kaldırır. 2,5 mm² kabloyu 16 A sigorta korur; oraya 25 A taktığınızda kablo aşırı ısınmaya başlar ama sigorta hiç açmaz. Yalıtım bozulur, kablo kararır ve yangın riski doğar. Sigorta sürekli atıyorsa bu bir belirtidir: aşırı yük mü, arızalı bir cihaz mı, kısa devre mi? Sistematik eleme: sigorta sürekli atıyor. Kalıcı çözüm sigortayı büyütmek değil, yüke ayrı bir devre çekmek veya kesiti artırmaktır.
16 A sigorta kaç watt taşır?
Monofaze 230 V'ta, cos φ = 1 (rezistif yük) kabulüyle: 230 × 16 = 3.680 W. Pratikte güvenli sürekli yük olarak 3.500 W alınır. cos φ = 0,9 gibi karma bir yükte ise yaklaşık 3.300 W'a iner. Trifaze 400 V'ta aynı 16 A yaklaşık 10 kW demektir — bu, büyük yüklerde trifaze bağlantının neden çok daha avantajlı olduğunu gösterir. Dönüşüm tablosu: amper - kesit tablosu.
B tipi mi C tipi mi seçmeliyim?
Harf, sigortanın ani (kısa devre) açma eşiğini gösterir ve yükün yol alma akımına göre seçilir. B tipi (3-5 × In): aydınlatma, priz, genel konut devreleri, rezistanslı yükler. C tipi (5-10 × In): klima, pompa, kompresör, küçük motor, trafolu yükler, çok sürücülü büyük LED grupları. D tipi (10-20 × In): büyük trafo, kaynak makinesi, yüksek yol alma akımlı motorlar. Konutta B, karma iş yerinde C yaygındır. Ayrıntı: B, C, D eğrileri.
Sıcak ortamda sigorta değeri değişir mi?
Sigortanın anma değeri değil, kablonun taşıma kapasitesi değişir — ve sigorta buna bağlı olduğu için sonuç aynı kapıya çıkar. PVC yalıtımlı kabloda 50 °C ortam için düzeltme katsayısı yaklaşık 0,71'dir: B2 döşemede 23 A taşıyan 2,5 mm² kablo, çatı arasında yaklaşık 16,3 A taşır. Aynı güzergâhta 3 devre birlikte çekiliyorsa gruplandırma katsayısı (≈ 0,70) da eklenir ve kapasite 11,4 A'ya iner — 16 A sigorta için yetersiz. Bu durumda ya sigorta küçültülür ya kesit büyütülür. Katsayı tabloları: amper - kesit tablosu.
Sigortanın üzerindeki 6000 / 10000 ne demek?
Bu, sigortanın kesme kapasitesidir (Icn) ve amper cinsindendir: 6.000 A veya 10.000 A. Cihazın, o büyüklükteki bir kısa devre akımını güvenle kesebileceğini gösterir. Konut uç devrelerinde genelde 6 kA yeterlidir; trafoya yakın binalarda, sanayi tesislerinde ve bina ana panolarında 10 kA ve üzeri gerekir. Kesme kapasitesi yetersiz bir sigorta, büyük bir kısa devrede kesmek yerine tahrip olabilir. Değer, tesisin kısa devre hesabıyla belirlenir; tahminle seçilmemelidir.
Emin değil misiniz?
Seçimi bize doğrulatın — ücretsiz
Hesabınızı yaptınız ama sorumluluk büyükse, değerleri bize yazın. 1967'den beri sahada olan ekibimiz uygun ürünü ve alternatifini dakikalar içinde teyit eder.
İlgili içerikler
Bu içerik, Şirinevler'deki mağazamızda ve saha projelerinde gün içinde yüzlerce malzeme seçimi yapan satış-teknik ekibimiz tarafından hazırlanır; yayına girmeden önce tesisat uygulamasında deneyimli bir ekip üyesi tarafından teknik doğruluk açısından kontrol edilir.
Sorumluluk sınırı: Buradaki bilgiler seçim ve ön değerlendirmeye yardımcı olmak için hazırlanmıştır; proje bazlı bağlayıcı hesap ve uygulama yerine geçmez. Enerji altındaki her işi yetkili elektrikçiye yaptırın.
Kaynaklar ve referans standartlar
- TS EN 60898-1 — Ev ve benzeri tesisler için aşırı akım koruma anahtarları (MCB)
- TS HD 60364-4-43 — Aşırı akıma karşı koruma
- TS HD 60364-5-52 — Kablo seçimi, akım taşıma kapasiteleri ve düzeltme katsayıları
- TS HD 60364-5-53 — Anahtarlama ve kumanda cihazlarının seçimi