Zaman Saati (Timer) ve Fotosel Kullanımı: Otomatik Kontrol

İkisi farklı soruyu yanıtladığı için genelde ikisi birlikte kullanılır. Fotosel ortam aydınlığına bakar: hava kararınca yakar, aydınlanınca söndürür. Avantajı mevsim değişimini kendiliğinden takip etmesidir; dezavantajı gece boyunca yanmaya devam etmesidir. Zaman saati ise saate bakar: 18:00'de yak, 24:00'te söndür gibi. Avantajı gece yarısı kapatmayı mümkün kılması, dezavantajı gün uzunluğu değiştikçe ayarın kaymasıdır (yazın 18:00'de hâlâ aydınlıktır). Seri bağlandıklarında her ikisinin avantajı elde edilir: mevsime uyum + gece yarısı kapatma.

Mantık seri (VE) bağlantıdır: iki koşul da sağlanmadıkça yük çalışmaz. Fotosel kontağı ile zaman saati kontağı birbiri ardına bağlanır ve çıkış, yükü besleyen kontaktörün bobinini kumanda eder. Sonuç mantığı şudur: "karanlık VE çalışma saati içinde → yak". Örnek: fotosel akşam 19:30'da karanlığı algılar, zaman saati 07:00-24:00 aralığında izin verir → ışık 19:30'da yanar, 24:00'te söner; sabah 06:00'da hava kararmışken zaman saati izin vermediği için yanmaz. Kritik nokta, lambanın doğrudan fotosel veya zaman saati kontağından değil, kontaktör üzerinden beslenmesidir.

Bu, fotoselde en sık görülen arıza ve neredeyse her zaman montaj hatasından kaynaklanır: fotosel, kendi kontrol ettiği lambayı görüyordur. Döngü şöyle işler — hava kararır, fotosel lambayı yakar, lambanın ışığı fotosele düşer, fotosel "aydınlandı" deyip söndürür, karanlık olur, tekrar yakar. Bu, saniyeler içinde tekrarlanan bir titreşim üretir ve hem armatürü hem kontaktörü hızla yorar. Çözüm: fotoseli, kontrol ettiği armatürlerin ışığını görmeyecek bir konuma taşımak veya sensörün ilgili yüzünü gölgelemek/maskelemek. Diğer sebepler: geçen araç farları, komşu tabela ışığı ve hassasiyet ayarının çok sınırda olmasıdır.

Konum (enlem-boylam) ve tarih bilgisinden gün doğumu ve gün batımı saatini hesaplayan dijital zaman saatidir. Böylece ışık sensörü olmadan mevsim değişimine uyum sağlar: her gün doğru saatte yakar ve söndürür. Avantajları: dış sensör montajı gerekmez, kablo çekilmez, kirlenme/kar/kuş pisliği gibi sensör sorunları yaşanmaz, yanlış tetikleme olmaz. Sınırı: gerçek ışık koşulunu ölçmez — yoğun bulutlu bir günde ortam erken kararsa yine takvim saatine göre davranır. Bu yüzden bazı kurulumlarda astronomik zaman saati fotoselle birlikte kullanılır; biri takvimi, diğeri o günün gerçek koşulunu temsil eder.

Küçük yüklerde bazı modeller doğrudan besleyebilir, ancak doğru uygulama kontaktör kullanmaktır ve nedeni önemlidir: zaman saatlerinin ve fotosellerin kontakları küçük akımlar için tasarlanmıştır ve etiketlerinde belirtilen değer genellikle akkor yük içindir. LED armatürler devreye girerken ani akım çeker; bu akım kontakları zamanla yakar ve cihaz "yapışık kalmış" veya "hiç çekmiyor" şeklinde arızalanır. Kontaktör kullanıldığında zaman saati yalnızca bobini (küçük akım) kumanda eder, gerçek yükü kontaktörün güçlü kontakları taşır. Bkz. kontaktör ve termik röle.

Modele bağlıdır ve satın alma kriteri olarak sorulması gereken bir özelliktir. Yedek güç (batarya/kondansatör) bulunan dijital modeller kesinti sırasında saat ve programı korur; kesinti sonrası doğru saatten devam eder. Yedeği olmayan veya bataryası tükenmiş modeller ise saati sıfırlar ve program yanlış saatlerde çalışır — dış aydınlatmanın gündüz yanması veya gece hiç yanmaması genelde bu sebeptendir. Analog (mekanik) zaman saatlerinde ise kesinti süresince disk durur; yani kesinti kadar bir kayma oluşur ve ayar elle düzeltilmelidir. Uzun kesinti yaşanan yerlerde yedek güçlü dijital model tercih edilmelidir.