Akıllı Bina Otomasyonu: İşletmeler İçin Uygulama Rehberi

Üç göstergeden en az biri varsa mantıklıdır. (1) Boş alanda tüketim: Kimse yokken yanan aydınlatma, çalışan iklimlendirme, boşta bekleyen ekipman. (2) Arızayı geç öğrenme: Bir sorunu kullanıcı şikâyetiyle veya fatura geldiğinde fark ediyorsanız, izleme yatırımı kendini hızla amorti eder. (3) Manuel işletme yükü: Birinin her akşam ışıkları kapatmak, sabah açmak, kombiyi ayarlamak için dolaşması gerekiyorsa bu iş otomatikleşmelidir. Buna karşılık küçük, tek kullanıcılı ve düzenli bir işletmede otomasyon yerine iyi seçilmiş sensörler ve zaman saatleri çoğu zaman yeterlidir — ve çok daha ekonomiktir.

Ölçümden. Bu sıra tersine çevrildiğinde para kaybedilir: hangi hattın ne çektiğini bilmeden yapılan tasarruf yatırımı tahmine dayanır ve genelde küçük kalemi iyileştirip büyüğü olduğu gibi bırakır. Önerilen sıra şudur: (1) ana giriş ve en büyük 2-3 yükte ölçüm; (2) en az bir hafta veri toplama (hafta içi + hafta sonu); (3) taban yük ve puant analizi; (4) bulgulara göre kontrol katmanı — genelde aydınlatma ve iklimlendirme zaman/varlık kontrolü ilk sıraya çıkar; (5) etkisini aynı noktadan tekrar ölçerek doğrulama. Bkz. enerji izleme sistemleri.

İzlenebilir ama yerine geçilemez. Yangın algılama-alarm, güvenlik sistemi ve acil aydınlatma kendi standartlarına tabi bağımsız sistemlerdir ve bu sistemlerin işlevi bina otomasyonuna devredilemez. Otomasyon bunlardan bilgi alabilir (alarm durumunu izlemek, bildirim göndermek, kayıt tutmak) ve bu değerlidir. Ancak bir güvenlik işlevinin otomasyon yazılımına, ağ bağlantısına veya bulut hizmetine bağlı olması kabul edilebilir bir tasarım değildir — çünkü tam bu sistemlerin çalışması gereken anda (yangın, kesinti, arıza) otomasyon da devre dışı olabilir. Bkz. acil aydınlatma zorunlulukları.

Yapılabilir ve ticari binalarda tavsiye edilen yaklaşım budur. Sebebi hem bütçe hem de öğrenme eğrisidir: ilk aşamada elde edilen veri, sonraki aşamanın kapsamını doğru belirlemenizi sağlar. Tipik sıralama: Aşama 1 — ana giriş ölçümü ve alarm. Aşama 2 — aydınlatma kontrolü (zaman + varlık), en hızlı geri dönüş burada. Aşama 3 — iklimlendirme zaman ve bölge kontrolü. Aşama 4 — bölüm bazlı ölçüm ve maliyet dağıtımı. Aşama 5 — merkezi izleme ve raporlama. Her aşamanın etkisi ölçülerek doğrulanır; bu, sonraki yatırımın gerekçesini de oluşturur. Kritik olan, altyapıyı ilk aşamada büyümeye açık kurmaktır.

Otomasyon, mevcut panoya birkaç cihaz eklemekten fazlasıdır. Planlanması gerekenler: (1) Pano hacmi — aktüatör, röle, kontaktör ve ölçüm cihazları yer kaplar; pano bir-iki sıra fazla seçilir. (2) Kumanda gerilimi — otomasyon cihazları için ayrı besleme ve koruma. (3) Devre ayrımı — kontrol edilecek yüklerin ayrı devrelere alınması; bu, kurulumun en çok işçilik gerektiren kısmıdır. (4) Ölçüm noktaları — akım trafoları için yer ve kablo güzergâhı. (5) Haberleşme — bus veya ağ kablosu güzergâhı, güç kablolarından ayrı. (6) Etiketleme ve dokümantasyon — sonraki her müdahale buna bağlıdır. Bkz. elektrik panosu rehberi.

Bu, satın alma öncesinde mutlaka sorulması gereken sorudur ve cevabı sistem tasarımına bağlıdır. Doğru tasarımda temel işlevler yerel çalışır: internet kesildiğinde aydınlatma anahtarları, sensörler ve zaman programları çalışmaya devam eder; yalnızca uzaktan erişim ve raporlama kesilir. Kötü tasarımda ise buluta bağımlı bir sistem, internet kesildiğinde ışıkların bile kontrol edilemediği bir duruma yol açar. Elektrik kesintisinde ise otomasyon durur — bu yüzden kritik yükler yedek güçle planlanır ve otomasyon kumanda gerilimi de bu kapsama alınır. Bkz. jeneratör ve UPS seçimi.