Henüz teklif listenize ürün eklemediniz.
Elektrikli Araç Şarj İstasyonu (AC) Kurulum Rehberi
Akıllı Ev & Otomasyon
Elektrikli Araç Şarj İstasyonu (AC) Kurulum Rehberi
7,4 kW ve 22 kW şarj için kablo kesiti, B tipi kaçak akım rölesi, sigorta seçimi ve site içi kurulum izinleri.
Hızlı Cevap
Ev tipi AC şarj kurulumunda dört karar vardır: güç, kablo kesiti, koruma ve izin. 7,4 kW (32 A monofaze) çoğu konut için yeterlidir ve tipik olarak 6 mm² kesit + 40 A sigorta ister; 11 kW (16 A trifaze) ve 22 kW (32 A trifaze) trifaze bağlantı gerektirir. En kritik ve en çok atlanan nokta korumadır: EV şarj devrelerinde B tipi kaçak akım rölesi gerekir — çünkü şarj ünitesi düz doğru akım bileşeni üretebilir ve yaygın A tipi röle bunu göremez. Sitede kurulum yapılacaksa yönetim onayı ve ortak alan elektrik altyapısının uygunluğu baştan netleştirilmelidir.
- EV şarjı ayrı bir devredir — mevcut priz hattından beslenmez.
- B tipi kaçak akım koruması zorunlu sayılmalıdır; bazı ünitelerde bu koruma cihaza entegredir (belgesi istenir).
- Şarj, evin en uzun süre sabit yük çeken cihazıdır: saatlerce tam akımda çalışır, tesisat buna göre boyutlanır.
- Sitede kurulumda yönetim onayı ve ortak altyapı kapasitesi teknik işten önce çözülmelidir.
İçindekiler (5 bölüm)
Güç seçenekleri
| Güç | Akım / sistem | Kesit | Sigorta | RCD | Kime uygun |
|---|---|---|---|---|---|
| 3,7 kW | 16 A monofaze | 2,5–4 mm² | 20 A · C | B tipi | Günlük kısa mesafe, ikinci araç |
| 7,4 kW | 32 A monofaze | 6 mm² | 40 A · C | B tipi | Çoğu konut için ideal denge |
| 11 kW | 16 A trifaze | 2,5–4 mm² (5 damar) | 20 A · C | B tipi | Trifaze bağlantısı olan konut |
| 22 kW | 32 A trifaze | 6 mm² (5 damar) | 40 A · C | B tipi | Yüksek km, iki araç, ticari |
| Kesitler kısa hatlar içindir. Garaj uzaksa gerilim düşümü nedeniyle kesit büyür; hesap için kablo kesiti hesaplama aracı. Ayrıca aracın kendi AC şarj sınırı belirleyicidir: aracınız 7,4 kW alıyorsa 22 kW üniteden de 7,4 kW alırsınız. | |||||
22 kW ünite kurmak, aracınız 11 kW alıyorsa hiçbir fayda sağlamaz — üstelik trifaze bağlantı, daha büyük kesit ve daha yüksek maliyet demektir. Karar verirken üç şeye bakın: (1) aracınızın AC şarj sınırı (kullanım kılavuzunda yazar), (2) günlük ortalama kilometreniz, (3) aracın park süresi. Gece 8-10 saat park eden bir araç için 7,4 kW, günlük 200-300 km'yi rahatça karşılar. Yüksek güç, yalnızca kısa sürede çok enerji almanız gereken durumlarda anlamlıdır.
Koruma: en kritik nokta
Bu, kurulumda en sık yapılan ve en tehlikeli eksiktir. Piyasadaki panoların çoğunda A tipi kaçak akım rölesi bulunur ve elektrikçi "zaten röle var" diyerek EV devresini ona bağlayabilir. Oysa:
- A tipi röle, şarj sırasında oluşabilecek düz DC kaçak bileşenini göremez.
- Bu DC bileşen, rölenin manyetik çekirdeğini doyurarak alternatif kaçağa karşı da körleştirebilir.
- Sonuç: röle panoda durur ama gerçek bir arızada açmaz.
Doğru çözüm iki yoldan biridir: devreye B tipi 30 mA röle koymak, ya da şarj ünitesinin içinde DC kaçak algılama (RDC-DD, 6 mA DC) bulunduğunu üretici belgesiyle doğrulamak — bu durumda ünitenin önünde A tipi röle yeterli olabilir. Hangi yolun seçildiği, ünitenin teknik dokümanında açıkça yazmalıdır.
Kurulum adımları
- Mevcut kapasiteyi değerlendirin
Abone gücünüz ne kadar? Ana şalter kaç amper? Panoda boş modül var mı? Kolon hattı kesiti eklenecek yükü kaldırıyor mu? Şarj, evin en uzun süre sabit yük çeken cihazıdır — bu değerlendirme atlanmamalıdır. Gerekirse güç artırımı veya trifazeye geçiş gündeme gelir.
- Site/apartmansa yönetim onayı alın
Ortak alanda yapılacak tesisat için yönetim kararı gerekir. Kararda şunlar tanımlanmalı: kablo güzergâhı, sayaç düzeni ve ödeme yöntemi, ileride başka dairelerin de kurulum yapması durumunda ne olacağı. Bu son madde çok önemlidir — çok daireli yapılarda ortak bir yük yönetim planı, tek tek bağımsız kurulumlardan çok daha sürdürülebilirdir.
- Ayrı devre çekin
Şarj ünitesi mevcut priz hattından beslenmez. Panodan ayrı bir devre çekilir. Kesit; güce, hat uzunluğuna ve döşeme koşullarına göre belirlenir. Garaj hattı toprak altından geçiyorsa NYY (0,6/1 kV) kullanılır. Hesap: kablo kesiti hesaplama aracı.
- Korumayı kurun
Devreye C tipi sigorta (uygun amperde) ve B tipi 30 mA kaçak akım rölesi konur. Ünitede RDC-DD varsa alternatif kurgu üretici dokümanına göre belirlenir. Ayrıca bina genelinde parafudr önerilir.
- Topraklamayı doğrulayın
Şarj ünitesi, koruma iletkeni ve sağlam bir topraklama olmadan güvenli çalışmaz. Topraklama ölçülmeli ve sonucu kayda geçirilmelidir. Bkz. topraklama tesisatı ve ölçüm.
- Üniteyi konumlandırın
Aracın şarj soketine kablo rahat ulaşmalı; kablo yerde sürünmemeli ve araç manevrasında ezilmemeli. Dış mekânda uygun IP sınıfı ve mümkünse üstü korunaklı bir konum tercih edilir. Yükseklik, kullanım kolaylığına göre (tipik 90-120 cm) belirlenir.
- Yük yönetimini yapılandırın
Abone gücünüz sınırdaysa ünitenin yük yönetimi (dynamic load balancing) özelliği devreye alınır: ünite, evin toplam tüketimini izleyip şarj akımını otomatik ayarlar ve ana sigortanın atmasını önler.
- Test ve devreye alma
Kaçak akım rölesi testi, topraklama ölçümü, kutupluluk kontrolü ve ünitenin kendi test prosedürü uygulanır. Sonuçlar raporlanır ve saklanır.
Ünite seçim kriterleri
| Kriter | Neye dikkat |
|---|---|
| Güç ve faz | Aracınızın AC şarj sınırı ve bağlantı tipinize (mono/trifaze) uygun olmalı. Fazlası fayda sağlamaz. |
| DC kaçak algılama (RDC-DD) | Ünitede varsa harici B tipi röle gerekmeyebilir; üretici belgesiyle doğrulanmalı. |
| Kablo tipi | Sabit kablolu (kolay, hep hazır) veya soketli (kablo saklanır, farklı araçlara uyum). Kablo uzunluğu park konumuna göre seçilir. |
| Yük yönetimi | Abone gücü sınırdaysa neredeyse zorunlu. Çok üniteli kurulumda üniteler arası paylaşım desteği aranır. |
| Ölçüm ve raporlama | Tüketim ölçümü; site ve işyeri kurulumlarında faturalandırma için gerekli. |
| Kimlik doğrulama | RFID kart, uygulama veya PIN — ortak alanda yetkisiz kullanımı önler. |
| IP ve IK sınıfı | Dış mekânda IP54 ve üzeri; kamuya açık alanda darbe dayanımı (IK) da önemli. |
| Çalışma sıcaklığı | Türkiye koşullarında yaz sıcağı ve kış soğuğunu kapsamalı. |
| Bağlantı ve güncelleme | Wi-Fi/ethernet ile yazılım güncellemesi alabilmeli; uzun vadeli destek önemli. |
| Garanti ve servis | Türkiye'de servis ağı ve yedek parça erişimi. |
Bir sitede ilk şarj istasyonu kolay kurulur; sorun üçüncü ve dördüncüsünde başlar. Her daire kendi başına kurulum yaptığında binanın kolon hattı ve abone gücü hızla dolar; sonradan gelen talepler reddedilmek zorunda kalır veya pahalı bir altyapı yenilemesi gerekir.
Doğru yaklaşım, ilk talepte bina genelinde bir plan yapmaktır: ortak bir besleme hattı, üniteler arası yük paylaşımı yapan sistem ve daire bazlı ölçüm. Bu, ilk kurulumu biraz pahalılaştırır ama sonraki kurulumları basit ve ucuz hâle getirir. Yönetim kararı alınırken bu perspektifin masaya konması, yıllar sonraki çatışmayı önler.
Şarj, gün içinde herhangi bir saatte yapılmak zorunda değildir — araç zaten saatlerce park hâlindedir. Çok zamanlı tarife kullanıyorsanız, ünitenin zamanlama özelliğiyle şarjı düşük tarifeli saatlere kaydırmak doğrudan tasarruf sağlar. Bu özellik hem şarj ünitesinde hem çoğu aracın kendi menüsünde bulunur. Ayrıca gece şarjı, evin diğer yüklerinin düşük olduğu saate denk geldiği için yük yönetimi açısından da avantajlıdır. Tarife yapınızı kontrol etmek için: elektrik faturası hesaplama.
Sonraki adım
Koruma tarafı için kaçak akım rölesi seçimi (B tipi bölümü) ve sigorta amper seçimi. Kesit hesabı için kablo kesiti hesaplama aracı.
Pano ve altyapı için elektrik panosu rehberi, topraklama tesisatı. Trifazeye geçiş için trifaze ve monofaze farkı.
Akıllı ev entegrasyonu için akıllı ev sistemleri rehberi. Kurulum planınızı (araç modeli, park konumu, mevcut abone gücü) bize iletirseniz malzeme listesini birlikte çıkarabiliriz.
Sıkça Sorulan Sorular
Evime kaç kW şarj istasyonu kurmalıyım?
Kullanım profilinize bağlı. 3,7 kW (16 A monofaze): günlük kısa mesafe kullanımı; gece boyunca yeterli enerji verir, tesisat gereksinimi en düşüktür. 7,4 kW (32 A monofaze): çoğu konut için ideal denge — bir gecede batarya büyük ölçüde dolar ve monofaze bağlantı yeterlidir. 11 kW (16 A trifaze) ve 22 kW (32 A trifaze): trifaze bağlantı gerektirir; yüksek günlük kilometre, ikinci araç veya hızlı doldurma ihtiyacı varsa anlamlıdır. Dikkat: aracın kendi AC şarj ünitesinin sınırı da belirleyicidir — aracınız 7,4 kW alıyorsa 22 kW'lık üniteden yine 7,4 kW alırsınız.
EV şarj için hangi kaçak akım rölesi gerekir?
B tipi. Bu, kurulumun en kritik ve en çok atlanan noktasıdır. Şarj üniteleri ve araç içi şarj elektroniği, arıza durumunda düz (kesintisiz) doğru akım bileşeni içeren bir kaçak üretebilir. Yaygın kullanılan A tipi röle bu bileşeni göremez ve daha kötüsü, bu DC bileşen A tipi rölenin çekirdeğini doyurarak onu alternatif kaçağa karşı da körleştirebilir. Bu yüzden EV şarj devresinde ya B tipi röle kullanılır ya da ünitenin içinde DC kaçak algılama (RDC-DD) bulunduğu üretici belgesiyle doğrulanır. Ayrıntı: kaçak akım rölesi seçimi.
Normal prizden şarj edebilir miyim?
Acil durumlarda ve kısa süreli olarak mümkündür (araçla gelen kablo bunun içindir), ancak kalıcı çözüm olarak uygun değildir. Sebebi şu: şarj, evin en uzun süre sabit ve yüksek akım çeken yüküdür — saatlerce 10-16 A çeker. Standart bir priz ve priz devresi, bu kadar uzun süreli sürekli yük için tasarlanmamıştır; priz kontakları ısınır, klemens gevşer ve zamanla yanar. Ayrıca priz devresi genelde diğer yüklerle paylaşılır ve koruma tipi (A tipi röle) EV için yetersizdir. Doğru çözüm: ayrı devre + uygun kesit + B tipi koruma + duvar tipi şarj ünitesi.
Sitede oturuyorum, kurulum yapabilir miyim?
Teknik iş öncesinde iki şeyin çözülmesi gerekir. (1) Yönetim onayı: Ortak alanda (otopark) yapılacak tesisat için site/apartman yönetiminin kararı gerekir; kablo güzergâhı, sayaç düzeni ve ödeme yöntemi bu kararda tanımlanmalıdır. (2) Altyapı kapasitesi: Binanın mevcut abone gücü ve kolon hattı, eklenecek şarj yükünü kaldırabiliyor mu? Birden fazla dairenin şarj istasyonu kurmak istemesi durumunda bu kapasite hızla dolar. Bu yüzden çok daireli yapılarda ortak bir yük yönetim sistemi planlamak, tek tek bağımsız kurulumlardan daha sürdürülebilirdir. Ölçüm ve faturalandırma için ayrı sayaç veya ünite içi ölçüm kullanılır.
Yük yönetimi (load balancing) nedir, gerekli mi?
Yük yönetimi, şarj ünitesinin evin toplam tüketimini izleyerek şarj akımını otomatik ayarlamasıdır. Örnek: ana sigortanız 40 A ve evde ocak, çamaşır makinesi ve klima birlikte çalışıyorsa, ünite şarj akımını geçici olarak düşürerek ana sigortanın atmasını önler; yükler azalınca tekrar tam akıma çıkar. Mevcut abone gücünüz sınırdaysa bu özellik neredeyse zorunludur — alternatif, abone gücünü artırmaktır ve bu hem başvuru hem maliyet demektir. Çok üniteli kurulumlarda (site otoparkı) ise üniteler arası yük paylaşımı yapan sistemler kullanılır.
Kurulum için hangi belgeler ve adımlar gerekir?
Sıra genel olarak şöyledir: (1) mevcut abone gücü ve pano kapasitesinin değerlendirilmesi; (2) gerekiyorsa güç artırımı veya trifazeye geçiş için dağıtım şirketine başvuru; (3) site/apartman ise yönetim kararı; (4) tesisat projesi ve malzeme seçimi (kesit, koruma, ünite); (5) yetkili kişilerce kurulum; (6) topraklama ölçümü ve koruma testleri; (7) devreye alma. Adımların ayrıntısı ve istenen belgeler dağıtım bölgesine, yapı türüne ve seçilen güce göre değişir. Süreç için: elektrik projesi onay süreci.
Şahin Elektrik · 1967'den beri
Proje listenizi tek yerden kapatın
10.000'i aşkın kalemlik stok, Cata · ACK · Viko · Siemens · Öznur Kablo yetkili bayiliği ve ŞahinToptan üzerinden bayi fiyatları. Malzeme listenizi gönderin, aynı gün fiyatlayalım.
İlgili içerikler
Bu içerik, Şirinevler'deki mağazamızda ve saha projelerinde gün içinde yüzlerce malzeme seçimi yapan satış-teknik ekibimiz tarafından hazırlanır; yayına girmeden önce tesisat uygulamasında deneyimli bir ekip üyesi tarafından teknik doğruluk açısından kontrol edilir.
Sorumluluk sınırı: Buradaki bilgiler seçim ve ön değerlendirmeye yardımcı olmak için hazırlanmıştır; proje bazlı bağlayıcı hesap ve uygulama yerine geçmez. Enerji altındaki her işi yetkili elektrikçiye yaptırın.
Kaynaklar ve referans standartlar
- TS HD 60364-7-722 — Elektrikli araç besleme tesisatları
- TS EN 61851 serisi — Elektrikli araç iletken şarj sistemi
- TS EN 62752 — Elektrikli araç kablo kumanda ve koruma cihazları
- TS EN 61008 / 61009 — Kaçak akım koruma anahtarları (B tipi dâhil)
- Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği