Toplu Teklif Listeniz
Henüz teklif listenize ürün eklemediniz.
Elektrik Kablosu Rehberi: Tipleri, Kesitleri ve Kullanım Alanları
29-07-2026
18:44
Kablo & Tesisat
Elektrik Kablosu Rehberi: Tipleri, Kesitleri ve Kullanım Alanları
NYA, NYAF, NYM, NYY, TTR ve halojensiz kablo tiplerini, kesit hesabını ve kullanım alanlarını tek rehberde karşılaştırın. 1967'den beri yetkili bayi uzmanlığı.
Kablo & Tesisat15 dk okumaGüncelleme: 26 Temmuz 2026
Hızlı Cevap
Kablo seçimi üç soruyla biter: Kablo nereye döşenecek (sıva altı, yeraltı, açık, hareketli), ne kadar akım taşıyacak ve hat kaç metre? Kuru iç mekân sıva altı tesisatta boru içinde NYA (H07V-U), çok damarlı hazır çekim gereken yerlerde NYM, toprağa gömülü ve dış hatlarda NYY (0,6/1 kV), cihaz ve seyyar bağlantılarda TTR, insanın yoğun bulunduğu kapalı yapılarda ise halojensiz (N2XH / NHXMH) kablo kullanılır. Kesit için pratik eşik: aydınlatma 1,5 mm², priz hattı 2,5 mm², kombi-klima 4 mm², elektrikli ocak 6 mm².
- Kablo adındaki her harf bir özelliği anlatır: N=bakır iletken, Y=PVC, M=kılıflı çok damarlı, A=tek telli, AF=çok telli esnek, 2X=XLPE, H=halojensiz.
- Kesit yalnızca akıma göre değil; gerilim düşümüne, döşeme yöntemine ve ortam sıcaklığına göre de kontrol edilir. Uzun hatlarda belirleyici olan neredeyse her zaman gerilim düşümüdür.
- Piyasadaki en yaygın sorun eksik bakırdır. Direnç ölçümü ve metre başı bakır ağırlığı ile 2 dakikada test edilebilir — bu rehberde iki tablo da var.
- Renk kuralı pazarlık konusu değildir: yeşil-sarı yalnızca koruma iletkeni, açık mavi yalnızca nötrdür.
İçindekiler (10 bölüm)
- Kablo seçimi neden bu kadar önemli?
- Kablonun anatomisi: hangi katman ne işe yarar?
- Kablo isimlendirme sistemi: harfleri okumayı öğrenin
- En çok kullanılan 7 kablo tipi ve doğru kullanım yerleri
- Kesit nasıl seçilir? Dört kontrolün hepsi geçilmeli
- Renk kodları: pazarlığa açık olmayan tek konu
- Piyasadaki eksik bakır sorunu ve iki dakikalık test
- Döşeme, çekme ve depolama kuralları
- Kablo maliyetini yönetmenin doğru yolu
- Bu rehberden sonra nereye bakmalı?
Kablo seçimi neden bu kadar önemli?
Bir elektrik tesisatında arıza çıktığında ilk bakılan yer sigorta, ikinci bakılan yer prizdir. Oysa sahada gördüğümüz arızaların önemli bir kısmının kökeni yıllar önce yapılmış yanlış bir kablo seçimidir: kesiti küçük seçilmiş bir priz hattı, açıkta çekilmiş 450/750 V sınıfı bir iletken, ya da bahçeye toprak altına gömülmüş bir NYM.
Kablo tesisatın tek sarf malzemesi değil, tek geri dönülemez kalemidir. Prizi değiştirirsiniz, armatürü sökersiniz, sigortayı büyütürsünüz; ama sıva altındaki kabloyu değiştirmek duvarı açmak demektir. Bu yüzden kablo, tesisatta bilinçli fazladan para harcanacak ilk yerdir.
Bu rehber, 1967'den bu yana kablo satan bir mağazanın tezgâhında en çok karşılaştığı soruları sırayla yanıtlıyor: hangi harf ne demek, hangi kablo nereye, kesit nasıl belirlenir ve piyasadaki eksik bakırlı kablo nasıl ayırt edilir.
Kablonun anatomisi: hangi katman ne işe yarar?
Bir kablonun fiyatını da, kullanım yerini de belirleyen şey katmanlarıdır. Aynı kesitte iki kablo arasındaki fiyat farkı çoğu zaman iletkenden değil, kılıf ve dolgu malzemesinden gelir.
Damar mı, tel mi?
Sahada en sık karışan iki terim: damar, kablonun içindeki ayrı yalıtımlı iletken sayısıdır (3×2,5 = üç damar). Tel ise bir damarın kaç ince bakır telden oluştuğudur. 2,5 mm² NYA tek telden, 2,5 mm² NYAF onlarca ince telden oluşur — kesitleri aynı, esneklikleri farklıdır.
Kablo isimlendirme sistemi: harfleri okumayı öğrenin
Türkiye'de kullanılan kablo kodları rastgele değil; VDE kökenli bir sistem üzerine kurulu. Harfleri çözebiliyorsanız hiç görmediğiniz bir kablonun ne olduğunu adından anlayabilirsiniz.
NYM 3×2,5 kodunun çözümü. Aynı mantıkla N2XH = bakır + XLPE yalıtım + halojensiz kılıf, NHXMH = bakır + halojensiz yalıtım ve kılıf, çok damarlı.Kablo kodu harf sözlüğüBir kabloyu adından tanımak için gereken bütün harfler
| Harf / kod | Anlamı | Nerede görürsünüz |
|---|---|---|
| N | Bakır iletken, normal seri | NYA, NYM, NYY |
| NA | Alüminyum iletken | NAYY (yeraltı alüminyum) |
| Y | PVC yalıtım veya PVC kılıf (konuma göre) | NYA, NYY |
| 2X | XLPE (çapraz bağlı polietilen) yalıtım — daha yüksek sıcaklık dayanımı | N2XH, N2XY |
| H | Halojensiz bileşik (yangında zehirli gaz ve asit yaymaz) | N2XH, NHXMH |
| A | Tek telli, tek damarlı iletken | NYA (H07V-U) |
| AF | Çok telli esnek, tek damarlı | NYAF (H07V-K) |
| M | Kılıflı, çok damarlı bina kablosu | NYM, NHXMH |
| -J | Yeşil-sarı koruma iletkeni içerir | NYM-J 3×2,5 |
| -O | Koruma iletkeni içermez (tüm damarlar faz/nötr) | NYM-O 2×1,5 |
| FE180 | Yangında yalıtım bütünlüğünü 180 dakika koruyan yapı | N2XH FE180 |
| RE / RM / SE / SM | İletken biçimi: yuvarlak tek tel / yuvarlak çok tel / sektör tek tel / sektör çok tel | NYY 4×16 RE |
Harmonize kodlarda da aynı mantık geçerlidir:
H07V-U = harmonize, 450/750 V, PVC yalıtım, tek telli sert iletken. H05VV-F = 300/500 V, PVC yalıtım + PVC kılıf, esnek.En çok kullanılan 7 kablo tipi ve doğru kullanım yerleri
Aşağıdaki yedi tip, Türkiye'deki tesisat işlerinin neredeyse tamamını kapsar. Her birinin tasarlandığı yer dışında kullanılması arıza sebebidir.
1
NYA (H07V-U)
Tek telli sert bakır, PVC yalıtımlı, tek damarlı. 450/750 V.
1,5–10 mm²Boru içindeSabit tesisat
Nerede: Konut ve iş yeri sıva altı tesisatında spiral boru içinde çekilen ana iletken. Klemens altında dağılmaz, buat bağlantısı düzgün olur.
Nerede kullanılmaz: Açıkta, korumasız; toprak altında; hareketli/titreşimli bağlantılarda.
2
NYAF (H07V-K)
Çok telli esnek bakır, PVC yalıtımlı, tek damarlı. 450/750 V.
0,75–16 mm²Pano içiEsnek
Nerede: Pano içi bağlantılar, dar dirsekler, sık kıvrılan noktalar, kumanda devreleri.
Dikkat: Klemense girmeden önce yüksük (kablo pabucu) sıkılmalıdır; yoksa teller dağılır, temas yüzeyi azalır ve ısınır.
3
NYM (NYM-J / NYM-O)
PVC yalıtımlı, dolgulu, PVC kılıflı çok damarlı. 300/500 V.
2–5 damarSıva altı/üstüKuru–nemli
Nerede: Hazır çok damarlı çekim gereken yerler — kanal içinde, sıva altında, tavan arasında, kombi ve klima hatlarında.
Nerede kullanılmaz: Doğrudan toprağa gömme, sürekli su altı, dış cephede UV altında korumasız.
4
NYY (0,6/1 kV)
PVC yalıtımlı, dolgulu, kalın PVC kılıflı enerji kablosu.
0,6/1 kVYeraltıKolon hattı
Nerede: Bina giriş ve kolon hatları, sayaç panosu beslemeleri, bahçe ve saha dağıtımı, toprak altı geçişler (kum yatağı + koruma bandı ile).
Neden: 0,6/1 kV sınıfı ve kalın kılıf, mekanik zorlanma ve nemli ortam için gereklidir.
5
TTR (H05VV-F / H05Z1Z1-F)
Çok telli esnek damarlar, esnek dış kılıf. 300/500 V.
SeyyarCihaz bağlantıEsnek kılıf
Nerede: Cihaz besleme kabloları, seyyar priz ve makara, el aletleri, taşınabilir aydınlatma, geçici şantiye bağlantıları.
Dikkat: Sabit tesisat yerine TTR çekmek yaygın ama hatalı bir pratiktir; sıva altına ve kalıcı hatlara uygun değildir.
6
N2XH / NHXMH (halojensiz)
Halojensiz yalıtım ve kılıf; yangında yoğun duman ve asit gazı yaymaz.
Alev iletmezAz dumanKaçış yolları
Nerede: Hastane, AVM, okul, otel, yüksek yapı, metro, kapalı otopark, veri odası ve tüm kaçış yolları. N2XH 0,6/1 kV enerji, NHXMH 300/500 V bina kablosudur.
FE180 eki: Yangın sırasında devre işlevini sürdürmesi gereken hatlar (yangın pompası, duman tahliye fanı, acil aydınlatma) için aranır.
7
Zayıf akım kabloları
Veri, ses, görüntü ve kumanda hatları — enerji kablosuyla aynı borudan geçmez.
CAT6 / U-UTPDiafonAnten
Nerede: Ethernet, diafon-interkom, TV-uydu, alarm, kumanda ve sinyal hatları.
Kural: Zayıf akım hatları enerji kablolarından ayrı güzergâhta çekilir; zorunlu paralellikte mesafe korunur, kesişme dik yapılır. Aksi hâlde parazit ve veri kaybı olur.
En sık görülen üç yer değiştirme hatası
- Toprak altına NYM: Kılıf toprak nemine ve mekanik zorlanmaya dayanmaz. Doğrusu NYY'dir.
- Sabit tesisatta TTR: Esnek kılıf sıva altında ve kalıcı hatta uygun değildir; yalıtım sınıfı da (300/500 V) çoğu uygulama için düşüktür.
- Açıkta çıplak NYA: 450/750 V tek damarlı iletken, boru veya kanal içinde korunmak üzere tasarlanmıştır. Duvarda çıplak çekilemez.
Kesit nasıl seçilir? Dört kontrolün hepsi geçilmeli
Kesit seçimi tek bir hesap değil, dört ayrı kontrolün en kötüsünü almaktır. Bu kontrollerden herhangi biri daha büyük kesit gerektiriyorsa, kazanan o kesittir.
Kesit kararıDört kontrol, en büyüğü kazanır
▼
1 · Akım taşımaKablo ısınmadan kaç amper taşır? Döşeme yöntemi ve sıcaklığa göre düzeltilir.
2 · Gerilim düşümüHat ucunda gerilim ne kadar düşüyor? Uzun hatlarda belirleyici olan kontrol.
▼
3 · Kısa devre dayanımıArıza akımı sigorta açana kadar iletken zarar görmemeli.
4 · Yönetmelik alt sınırıAydınlatma 1,5 mm², priz 2,5 mm² bakırın altına inilmez.
▼
Seçilen kesit = dördünün en büyüğüArdından koruma cihazı (sigorta) kesite göre değil, kesit ile uyumlu şekilde seçilir.
Gerilim düşümü: uzun hatlarda gerçek belirleyici
Kablo kesiti tartışmalarında en çok atlanan konu budur. Akım açısından 2,5 mm² yeterli görünen bir hat, 45 metre uzunluktaysa hat sonunda gözle görülür gerilim kaybı yaratır: LED armatürler kararır, motor zor kalkar, cihaz beklenenden düşük performans verir.
Gerilim düşümü — monofaze hat
ΔU (V) = (2 × L × I) / (κ × S) → %ΔU = ΔU / 230 × 100
Lhat uzunluğu (m) — tek yön; formüldeki 2 gidiş-dönüşü karşılar
Ihattın taşıdığı akım (A)
Siletken kesiti (mm²)
κiletkenlik: bakır ≈ 56, alüminyum ≈ 35 m/(Ω·mm²)
Trifaze hatta: ΔU (V) = (√3 × L × I) / (κ × S) → %ΔU = ΔU / 400 × 100
Pratik sınır
TS HD 60364-5-52'nin önerdiği üst sınırlar: aydınlatma devrelerinde %3, diğer devrelerde %5 (tesisin başlangıcından itibaren). Proje şartnameniz veya yürürlükteki yönetmelik daha sıkı bir değer isteyebilir — bağlayıcı olan odur. Pratik alışkanlık olarak %3'ün üzerine çıkan hesapta bir kademe büyük kesite geçmek işi bitirir.
Örnek hesap
Bahçedeki depoya 40 metrelik hat çekiyoruz, yük 3,5 kW (≈ 16 A), monofaze, bakır 2,5 mm²:
ΔU = (2 × 40 × 16) / (56 × 2,5) = 1280 / 140 = 9,14 V → %ΔU = 9,14 / 230 = %3,97
Akım açısından 2,5 mm² sınırda kabul edilebilir görünür, ancak gerilim düşümü %4'e dayanmıştır. Aynı hesabı 4 mm² ile yaparsak %2,48 çıkar. Doğru seçim 4 mm²'dir — ve fark sadece birkaç yüz lira kablo maliyetidir.
Pratik kesit seçim tablosu (konut ve küçük iş yeri)
Devre tipine göre yaygın uygulama kesitleriBakır iletken · 230 V monofaze · kısa hatlar (≤ 25 m) için pratik başlangıç değerleri
| Devre / cihaz | Kesit | Sigorta | Yaklaşık güç | Not |
|---|---|---|---|---|
| Aydınlatma hattı | 1,5 mm² | 10 A | ≈ 2,3 kW | Yönetmelik alt sınırı; altına inilmez |
| Priz hattı (genel) | 2,5 mm² | 16 A | ≈ 3,5 kW | Konutta en yaygın devre |
| Kombi / klima | 2,5–4 mm² | 16–20 A | ≈ 3,5–4,5 kW | Ayrı devre ve ayrı sigorta önerilir |
| Şofben / termosifon | 4 mm² | 20–25 A | ≈ 4,5–5,5 kW | Kaçak akım koruması zorunlu |
| Elektrikli ocak / ankastre set | 6 mm² | 32 A | ≈ 7 kW | Trifaze bağlantıda kesit düşebilir |
| Daire giriş / kolon hattı | 10–16 mm² | 40–63 A | ≈ 9–14 kW | Abone gücüne göre projeden belirlenir |
| EV şarj ünitesi 7,4 kW | 6 mm² | 40 A | 7,4 kW | B tipi kaçak akım rölesi gerekir |
| Bu tablo başlangıç değeri verir. 25 metreyi geçen hatlarda gerilim düşümü, yan yana çok kablo çekilen güzergâhlarda ise gruplandırma katsayısı hesaba katılmalıdır. | ||||
Akım taşıma kapasitesi: döşeme yöntemi kesitten önemli
Aynı 2,5 mm² kablo, ısı yalıtımlı duvar içindeki boruda 17,5 A, duvara kelepçeli açık çekimde 27 A taşır. Fark %50'ye yakındır ve kablonun kendisinden değil, ısıyı atabilme kabiliyetinden gelir.
Bakır iletken referans akım taşıma kapasitesi (A)PVC yalıtımlı · 2 yüklü iletken · 30 °C ortam · TS HD 60364-5-52 döşeme yöntemleri
| Kesit | A1 yalıtımlı duvarda boru içi |
B2 duvar üstü boru / kanal |
C duvara kelepçeli açık |
|---|---|---|---|
| 1,5 mm² | 13,0 | 16,5 | 19,5 |
| 2,5 mm² | 17,5 | 23,0 | 27,0 |
| 4 mm² | 23,0 | 30,0 | 36,0 |
| 6 mm² | 29,0 | 38,0 | 46,0 |
| 10 mm² | 39,0 | 52,0 | 63,0 |
| 16 mm² | 52,0 | 69,0 | 85,0 |
| 25 mm² | 68,0 | 90,0 | 112,0 |
| 35 mm² | 83,0 | 111,0 | 138,0 |
| 50 mm² | 99,0 | 133,0 | 168,0 |
| 70 mm² | 125,0 | 168,0 | 213,0 |
| Değerler referanstır; projeye esas alınacak sayı yürürlükteki standart tablosundan, gruplandırma ve sıcaklık düzeltme katsayıları uygulanarak bulunur. 40 °C ortamda PVC için katsayı ≈ 0,87; aynı boruda 3 devre için ≈ 0,70. | |||
Düzeltme mantığı:
İzin verilen akım = tablo değeri × sıcaklık katsayısı × gruplandırma katsayısı. Çatı arası gibi 50 °C'ye çıkan güzergâhlarda katsayı 0,71'e kadar düşer — yani 2,5 mm² kablo B2'de 23 A değil ≈ 16 A taşır.Renk kodları: pazarlığa açık olmayan tek konu
Kablo renkleri estetik değil güvenlik meselesidir. Sizden sonra o panoyu açacak kişi renklere göre hareket eder.
PE
Yeşil-Sarı
Yalnızca koruma iletkeni (topraklama). Başka hiçbir amaçla kullanılamaz — faz veya nötr olarak asla.
N
Açık Mavi
Yalnızca nötr. Faz olarak kullanılması, sonradan gelen teknisyen için ölümcül bir tuzaktır.
L
Kahverengi · Siyah · Gri
Faz iletkenleri. Trifazede L1-L2-L3 için sırasıyla kahverengi, siyah, gri kullanılır.
Eski tesisatta karşılaşacağınız durum
2000'li yıllar öncesi tesisatlarda nötr siyah, faz kırmızı veya kahverengi, toprak ise hiç olmayabilir. Renk kodu bugünün standardına uymayan bir tesisatta renge güvenmeyin — enerjiyi kesin, faz kalemi ve multimetre ile ölçerek doğrulayın. Yenileme yaparken tüm hattı güncel renk koduna çevirmek, sonraki 20 yılın güvenliğini satın almaktır.
Piyasadaki eksik bakır sorunu ve iki dakikalık test
Kablo, ağırlığının büyük kısmı bakır olan bir üründür; bu yüzden maliyet kısmanın en kolay yolu iletkeni ince tutmaktır. Kılıfta "2,5 mm²" yazan ama gerçekte 2,1-2,2 mm² bakır taşıyan ürünler piyasada dolaşır. Sonuç: kablo beklenenden fazla ısınır, gerilim düşümü artar, ömür kısalır.
İyi haber şu: bu, ölçülebilir bir şeydir. Yalıtımın kalitesini gözle anlayamazsınız ama bakır eksikliğini iki yolla yakalayabilirsiniz.
Kontrol tablosu — bakır kesiti doğrulamaTS EN 60228'e göre 20 °C'de izin verilen en yüksek iletken direnci ve teorik bakır ağırlığı
| Kesit | Maks. direnç — tek telli (Sınıf 1, Ω/km) |
Maks. direnç — çok telli (Sınıf 5, Ω/km) |
Teorik bakır (g/m) |
100 m'de bakır (kg) |
|---|---|---|---|---|
| 1,5 mm² | 12,1 | 13,3 | 13,4 | 1,34 |
| 2,5 mm² | 7,41 | 7,98 | 22,4 | 2,24 |
| 4 mm² | 4,61 | 5,09 | 35,8 | 3,58 |
| 6 mm² | 3,08 | 3,39 | 53,8 | 5,38 |
| 10 mm² | 1,83 | 1,95 | 89,6 | 8,96 |
| 16 mm² | 1,15 | 1,24 | 143 | 14,3 |
| 25 mm² | 0,727 | 0,795 | 224 | 22,4 |
| Bakır ağırlığı, kesit × 8,96 g/cm³ yoğunluk ile hesaplanmıştır; kılıf ve yalıtım ağırlığı dahil değildir. Çok telli iletkende bükümden gelen küçük bir fazlalık normaldir. | ||||
Kablo alırken bakılacak 8 madde
- Kılıfa basılı bilgi: Üretici adı, kesit, damar sayısı, gerilim sınıfı ve standart numarası kılıfın üzerine basılı olmalı. Sadece makara etiketinde yazması yeterli değildir.
- Metraj işareti: Ciddi üreticiler kılıf üzerine metre işareti basar; makaradan kesim yaparken doğrulanabilir.
- TSE / CE ve standart: TS EN 50525 (veya ilgili ürün standardı) referansı görülmeli.
- Yalıtımın esnekliği: Soğukta kırılan, elde kolayca yırtılan yalıtım katkı oranının düşük olduğunu gösterir.
- Bakır rengi: Parlak somon-kırmızı olmalı. Matlaşmış, koyu veya kızıl-kahve yüzey oksitlenme ya da düşük saflık işaretidir.
- Direnç ölçümü: Yukarıdaki tabloyla karşılaştırın. Fark %10'un üzerindeyse ürünü almayın.
- Makara ağırlığı: 100 m 3×2,5 NYM'de yalnız bakır 6,7 kg'dır; toplam ağırlık bunun belirgin altındaysa şüphelenin.
- Fiyat mantığı: Kabloda fiyat büyük ölçüde LME bakır fiyatına bağlıdır. Piyasanın belirgin altındaki fiyat, çoğu zaman eksik bakırın fiyatıdır.
Döşeme, çekme ve depolama kuralları
Doğru kabloyu doğru kesitte almak işin yarısı. Yanlış çekilmiş bir kablo, kesiti doğru olsa bile arıza çıkarır.
- Bükme yarıçapına uyun
Kablo, dış çapının belirli bir katından daha keskin bükülmemelidir — tipik olarak sabit tesisatta dış çapın 4-6 katı, esnek kullanımda daha fazlası aranır. Keskin büküm yalıtımı zorlar ve iletkende çatlak başlatır. Buat içine kabloyu sıkıştırarak kıvırmak en yaygın hatadır.
- Boru doluluk oranını aşmayın
Spiral boru içine kablo tıkıştırmak, ısı atmasını engeller ve çekim sırasında yalıtımı sıyırır. Pratik kural: boru kesit alanının %40'ından fazlası kabloyla dolmamalı. Sonradan ilave hat çekme ihtimali varsa bir ölçü büyük boru seçin.
- Çekme kuvvetini iletkenden almayın
Uzun güzergâhlarda kabloyu iletkenden değil, kılıftan uygun çekme çorabı veya kafası ile çekin. Kayganlaştırıcı kullanın. İletkeni zorlayarak çekmek kesiti incelten kalıcı bir uzama yaratır.
- Toprak altı geçişlerde yatak hazırlayın
NYY'yi doğrudan taşlı toprağa yatırmak yanlıştır. Hendek tabanına elenmiş kum serilir, kablo yatırılır, üzerine kum ve ardından uyarı bandı/tuğlası konur. Araç geçen yerlerde koruma borusu kullanılır. Derinlik ve koruma detayları için ayrı rehberimize bakın.
- Zayıf akımı enerjiden ayırın
Ethernet, diafon, anten ve kumanda hatlarını enerji kablosuyla aynı borudan geçirmeyin. Zorunlu paralel güzergâhta araya mesafe koyun, kesişmeleri dik açıyla yapın.
- Makarayı doğru depolayın
Kabloyu güneş altında, ıslak zeminde ve keskin köşeye dayalı bırakmayın. UV, PVC kılıfı yıllar içinde kırılganlaştırır. Uçları açık kalan makarada damar arasına nem çeker; uçları bantlanmış tutun.
Kablo maliyetini yönetmenin doğru yolu
Kablo, bir tesisat projesinde malzeme bütçesinin en oynak kalemidir çünkü fiyatı doğrudan borsa bakır fiyatına ve kura bağlıdır. Bu yüzden kabloda tasarruf, kesitten kısarak değil, planlamayla yapılır.
Doğru tasarruf
- Metrajı baştan doğru çıkarıp fazla kesim/atık payını düşürmek
- Makara bazında toplu alıp aynı fiyattan kilitlemek
- Güzergâhı kısaltacak pano yeri seçmek (kesit de düşer)
- Trifaze dengeli dağıtımla nötr yükünü ve kesiti azaltmak
- Uzun hatta bir kademe büyük kesit alıp gerilim düşümü kaynaklı verim kaybını önlemek
Yanlış tasarruf
- Kesiti bir kademe düşürmek — ısınma, gerilim düşümü ve yangın riski
- Etiketine güvenilmeyen ucuz kablo almak
- Priz hattını 1,5 mm² çekmek
- Halojensiz zorunlu yerde PVC kablo kullanmak
- Koruma iletkenini (PE) atlamak veya kesitini küçültmek
Metraj çıkarırken
Duvar üzerinden ölçülen mesafeye %10-15 pay eklemek yerleşik pratiktir: buat girişleri, pano içi kıvrımlar, kat geçişleri ve kesim kayıpları bu payı yer. Büyük projelerde her devrenin ayrı metrajı ve kesiti çıkarılır; toplamdan gitmek her zaman sapma yaratır.
Bu rehberden sonra nereye bakmalı?
Kablo konusu geniş; bu sayfa haritayı verir, ayrıntı içerikleri her başlığı tek tek açar. Kesit hesabınızı yapmak için kablo kesiti hesaplama sayfasındaki aracı kullanabilir, hazır değerler için amper - kesit tablosuna bakabilirsiniz. Tipler arasındaki farkı derinleştirmek isterseniz NYA, NYAF, NYM, NYY karşılaştırmasına, malzeme kararı için bakır - alüminyum karşılaştırmasına geçin.
Mağazamızda bulundurduğumuz kablo gruplarını doğrudan görmek isterseniz kablo kategorimizden başlayabilir, yetkili bayisi olduğumuz Öznur Kablo ürünlerini inceleyebilirsiniz. Aklınızda net bir proje varsa, kesit ve metrajı bize yazın — 59 yıllık tezgâh tecrübesiyle listeyi birlikte kontrol edelim.
Bu içerikte geçen ürünler Şahin Elektrik stoğunda
Sıkça Sorulan Sorular
Evde priz hattı için kaç mm² kablo kullanılmalı?
Konut priz devrelerinde standart uygulama 2,5 mm² bakır iletkendir ve devre 16 A otomatik sigorta ile korunur. Aydınlatma devrelerinde 1,5 mm² yeterlidir. Elektrikli ocak, ankastre fırın, şofben gibi tek başına 3,5 kW üzeri çeken cihazlar için ayrı bir hat çekilir ve kesit 4-6 mm²'ye çıkar. Priz devresinde 1,5 mm² kullanmak yönetmeliğe de aykırıdır, ısınma ve yangın riski yaratır.
NYA ile NYAF arasındaki fark nedir?
İkisi de aynı yalıtım sınıfındadır (450/750 V, PVC yalıtımlı, tek damarlı). Fark iletken yapısındadır: NYA (H07V-U) tek telli sert bakırdır, boru içinde çekilen sabit tesisat için idealdir ve klemens altında dağılmaz. NYAF (H07V-K) çok telli esnektir, kıvrılması gereken pano içi bağlantılarda, hareketli noktalarda ve dar dirseklerde kullanılır. Aynı kesitte NYAF'ın dış çapı biraz daha büyüktür, bu yüzden boru doluluk hesabında dikkat edilmelidir.
Kablo kesiti hesabında sadece amper yeterli mi?
Hayır. Akım taşıma kapasitesi kablonun ısınmadan taşıyabileceği sınırı verir; ancak hat uzadıkça gerilim düşümü belirleyici olur. 30-40 metreyi geçen hatlarda akım açısından yeterli olan kesit, gerilim düşümü açısından bir hatta iki kademe yetersiz kalabilir. Ayrıca yan yana çekilen kablo sayısı, ortam sıcaklığı ve döşeme yöntemi (boru içi, kablo kanalı, toprağa gömme) için düzeltme katsayıları uygulanır.
Halojensiz kablo hangi binalarda zorunlu?
Halojensiz kablonun asıl gerekçesi, yangında yoğun zehirli duman ve asit gazı çıkmamasıdır. Bu nedenle tahliyenin kritik olduğu ve insan yoğunluğunun yüksek olduğu yapılarda tercih edilir: hastane, alışveriş merkezi, okul, otel, havalimanı, metro, yüksek yapılar, kapalı otoparklar ve kaçış yolları. Kendi projenizde zorunluluğun kapsamını, yürürlükteki Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve proje şartnamesi üzerinden teyit etmelisiniz; yapı sınıfına göre değişir.
Kablonun bakırının eksik olduğunu nasıl anlarım?
İki pratik yöntem var. Birincisi direnç ölçümü: 100 metrelik makarada iletken direncini ölçün ve TS EN 60228 tablosundaki üst sınırla karşılaştırın (2,5 mm² için 7,41 Ω/km). Ölçtüğünüz değer sınırın belirgin üzerindeyse kesit eksiktir. İkincisi tartı: 2,5 mm² bakırın metre başı ağırlığı yaklaşık 22 gramdır, 100 metrede 2,2 kg bakır olması gerekir. Bunların yanında kablo üzerindeki TSE/CE işareti, üretici adı, kesit ve gerilim bilgisinin kılıfa basılı olması aranır — etiketle geçiştirilen ürüne güvenilmez.
Alüminyum kablo evde kullanılabilir mi?
Konut iç tesisatında alüminyum tercih edilmez: aynı akım için daha büyük kesit gerekir, klemens altında zamanla gevşer (sürünme) ve yüzeyinde oluşan oksit tabakası temas direncini artırarak ısınmaya yol açar. Alüminyumun ekonomik olduğu yer büyük kesitli, uzun ve sabit enerji hatlarıdır (bina giriş kolonu, saha dağıtımı, aydınlatma direk hatları). Bu tür bir geçişte mutlaka alüminyuma uygun bimetal pabuç ve klemens kullanılmalıdır.
Kablo üzerindeki 450/750 V ne anlama geliyor?
Bu, kablonun anma gerilimidir: ilk değer iletken ile toprak arasındaki, ikinci değer iletkenler arasındaki tasarım gerilimidir. 450/750 V sınıfı kablolar (NYA, NYAF) bina iç tesisatı için tasarlanmıştır ve boru ya da kanal içinde korunarak çekilir. Toprağa gömülen veya mekanik zorlanmaya açık hatlarda 0,6/1 kV sınıfı (NYY, N2XH) kullanılır. Bu iki sınıf birbirinin yerine kullanılamaz.
Devamı
Doğru malzemeyi seçmek, doğru bilgiyle başlar
Bu rehberde geçen ürünlerin tamamı Şahin Elektrik stoğunda. Kararsız kaldığınız noktada mağazamızı arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz — satış öncesi teknik danışmanlık ücretsizdir.
İlgili içerikler
İlgiliKablo Kesiti Nasıl Hesaplanır? Formül, Tablo ve Hesaplama AracıİlgiliKaç Amper Kaç Kablo Kesiti? Amper - Kesit TablosuİlgiliNYA, NYAF, NYM, NYY Kablo Farkları Nelerdir?İlgiliKablo Renk Kodları ve Anlamları: Faz, Nötr, ToprakİlgiliBakır mı Alüminyum Kablo mu? Maliyet ve Performans KarşılaştırmasıİlgiliHalojensiz (Halogen Free) Kablo Nedir? Hangi Binalarda Zorunlu?Ti̇cari̇TTR Kablo Nedir, Nerede Kullanılır? Teknik ÖzelliklerTi̇cari̇Topraklama Kablosu Kesiti ve Renk KodlarıMarkaÖznur Kablo Ürün Ailesi Rehberi: Seriler ve Kullanım Alanları
ŞE
Şahin Elektrik Teknik EkibiElektrik malzemesi ve aydınlatma · 1967'den beri
Bu içerik, Şirinevler'deki mağazamızda ve saha projelerinde gün içinde yüzlerce malzeme seçimi yapan satış-teknik ekibimiz tarafından hazırlanır; yayına girmeden önce tesisat uygulamasında deneyimli bir ekip üyesi tarafından teknik doğruluk açısından kontrol edilir.
Sorumluluk sınırı: Buradaki bilgiler seçim ve ön değerlendirmeye yardımcı olmak için hazırlanmıştır; proje bazlı bağlayıcı hesap ve uygulama yerine geçmez. Enerji altındaki her işi yetkili elektrikçiye yaptırın.
Kaynaklar ve referans standartlar
- TS HD 60364 serisi — Alçak gerilim elektrik tesisleri (özellikle 5-52: kablo seçimi ve döşenmesi)
- TS EN 60228 — Yalıtılmış kabloların iletkenleri (iletken sınıfları ve 20 °C anma dirençleri)
- TS EN 60445 / IEC 60445 — İletken renk ve harf kodları
- Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı)
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik