Elektrik Taahhüt İşinde Maliyet Hesabı ve Kârlılık Yönetimi

Sekiz ana başlık vardır ve çoğu firma yalnızca ilk ikisini ayrıntılı hesaplar. (1) Malzeme — projeden çıkarılan metraja göre. (2) İşçilik — adam-gün bazında, ustabaşı ve yardımcı ayrımıyla. (3) Fire ve sarf malzeme — kesim payı, kırılan/bozulan ürün, klemens, dübel, bant, kanal, vida gibi kalemler. (4) Nakliye ve şantiye içi taşıma — kat çıkarma, asansörsüz bina, uzak şantiye. (5) İş güvenliği — kişisel koruyucu donanım, iskele, eğitim, sigorta. (6) Genel giderler — araç, yakıt, ofis, muhasebe, telefon. (7) Finansman — tahsilat gecikmesinin maliyeti. (8) Risk ve kâr — süre uzaması, fiyat artışı, garanti dönemi. Bu sekiz kalemden biri atlandığında zarar, çoğu zaman kârın tamamını götürür.

Tek bir oran vermek doğru olmaz; fire, işin niteliğine ve malzeme tipine göre değişir. Belirleyici etkenler: Kablo — kesim payı, güzergâh sapmaları ve makara sonu artıkları; karmaşık güzergâhlarda fire belirgin şekilde artar. Kanal ve boru — kesim ve köşe dönüşleri. Küçük malzeme (klemens, dübel, vida) — kayıp ve kırılma oranı yüksektir. Armatür ve priz — nakliye ve montaj hasarı. Doğru yöntem, oran ezberlemek yerine kendi geçmiş işlerinizden gerçek fire oranınızı çıkarmaktır: her işin sonunda alınan malzeme ile projede hesaplanan metrajı karşılaştırın. İki-üç iş sonunda kendi gerçek oranınız ortaya çıkar ve bu, herhangi bir genel orandan çok daha isabetli olur.

Elektrik malzemesinde fiyatlar hammaddeye (özellikle bakır) ve kura duyarlıdır; uzun süreli işlerde bu, gerçek bir risktir. Yönetim yolları: (1) Teklifte geçerlilik süresi belirtmek — en temel ve en çok atlanan önlem. (2) Fiyat farkı / eskalasyon şartı koymak veya sözleşmede güncelleme mekanizması tanımlamak. (3) Kritik kalemleri erken tedarik etmek — özellikle kablo gibi büyük tutarlı ve fiyatı oynak kalemler; ancak bu, depolama ve finansman maliyeti getirir, o yüzden hesaplanmalıdır. (4) Tedarikçiden fiyat taahhüdü almak — belirli bir süre için sabit fiyat. (5) Alternatif ürün tanımlamak — projede "muadil" kabul ediliyorsa hangi standartta eşdeğer olacağı yazılı olmalı. Bkz. proje fiyat teklifi.

Tahsilat gecikmesi bir finansman maliyetidir ve fiyatın içinde olmalıdır. Mantığı basittir: malzemeyi bugün ödeyip parayı üç ay sonra alıyorsanız, o üç ay boyunca işin finansmanını siz sağlıyorsunuz demektir. Bu sürenin bir bedeli vardır — ister kredi kullanın ister kendi sermayenizi bağlayın. Hesaplamak için üç bilgi yeterlidir: bağlanacak tutar, bağlı kalacağı süre ve paranın size maliyeti. Pratik yaklaşım: hakediş takvimini ve gerçekçi tahsilat sürelerini yazın, malzeme ödeme takvimiyle karşılaştırın ve arada kalan boşluğu finansman kalemi olarak fiyata ekleyin. Ayrıca tedarikçi vadesi bu boşluğu kapatan en güçlü araçtır. Bkz. B2B vade ve cari hesap.

Metraj, maliyet hesabının temelidir ve projeden çıkarılır — tahminle değil. Sıra şu olmalı: (1) Mahal listesi — her mahal için priz, anahtar, armatür, sorti sayısı. (2) Devre listesi — tek hat şemasından; her devrenin kesiti ve yaklaşık uzunluğu. (3) Kablo metrajı — güzergâh üzerinden hesaplanır; dikey mesafeler, dolaşmalar ve pano içi paylar unutulmaz. (4) Pano listesi — sigorta, şalter, kaçak akım rölesi, kontaktör, klemens, ray, kanal. (5) Altyapı — boru, kanal, buat, kasa. (6) Sarf — dübel, vida, bant, klemens, kablo bağı. Metrajı çıkarırken kalem bazında birim ve miktar yazın; toplu tahmin yerine liste yapmak, hem teklifi hem sonraki alımı kolaylaştırır.

Sahada tekrar eden beş sebep vardır. (1) Metrajın tahminle çıkarılması — özellikle kablo metrajı gerçeğin altında hesaplanır. (2) Sarf ve fire kaleminin yok sayılması — küçük görünür ama toplamı büyüktür. (3) Süre uzamasının hesaba katılmaması — şantiyede beklenen her gün işçilik ve genel gider demektir; ayrıca ekip başka bir işe gidemez. (4) Kapsam kaymasının belgelenmemesi — sözlü istenen ek işler yapılır ama ücretlendirilmez. (5) Tahsilat riskinin fiyatlanmaması. Bu beşinin ortak paydası şudur: hepsi hesap tablosunda hiç görünmeyen kalemlerdir. Bu yüzden çözüm de aynıdır — her kalemi yazmak ve işin sonunda gerçekleşenle karşılaştırıp bir sonraki teklifi düzeltmek.